२०८३ बैशाख १६, बुधबार

इतिहासं क्यंगु सत्य : सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठ हे पत्रकार महासंघया संस्थापक अध्यक्ष

समिर बलामी | बछलाथ्व त्रयोदशी ११४६, बैसाख १६ बुधवाः

नेपाःया पत्रकारिताया इतिहास केवल मिति, संस्था व नेतृत्वया धलः जक मखु, थ्व संघर्ष, सचेतना व संगठित कुतःया लिच्वः खः । अथेजुयाः इतिहासया मूल्यांकन यायेबलय् तथ्य, प्रमाण व निरन्तरताया आधारय् निष्कर्षय् थ्यनेमाः । थ्वहे सन्दर्भ थौंया महत्वपूर्ण बहस खः –नेपाल पत्रकार महासंघया वास्तविक संस्थापक अध्यक्ष सु खः ? चूलाःगु ऐतिहासिक प्रमाण, दस्तावेज, प्रकाशन लिसे अनुसन्धानया आधारय् स्पष्ट रूपय् धायेफु कि सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठ हे नेपाल पत्रकार महासंघया संस्थापक अध्यक्ष खः ।
नेपाःया पत्रकारिता इतिहासयात दुग्यंक स्वयेगु खःसा थ्व केवल सुचं प्रवाहया बाखँ मखु, थ्व  संगठित चेतना, पेशागत अधिकार व लोकतान्त्रिक अभ्यासया संघर्षपूर्ण यात्रा खः। थ्वहे यात्राया मू हा वि.सं. २००८ सालमा पिउगु खः, गबलय् सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठया नेतृत्वय्  नेपाल पत्रकार संघ थापना जुल । थौंया नेपाल पत्रकार महासंघ उगु हे ऐतिहासिक कुतःया विकसित स्वरूप खः । वि.सं. २००८ साल नेपाःया पत्रकारिताया निंतिं छगू युगान्तकारी मोड खः । प्रजातन्त्रया प्रारम्भिक अभ्यासलिसें अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताया वातावरण न्यनावनाः पत्रकारतय्त संगठित यायेगु आवश्यकता महसुस जुल । थ्वहे सन्दर्भय् सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठं  अग्रसरता कयाः नेपाल पत्रकार संघ थापना यानादिल । समकालीन पत्रपत्रिकाय् पिदंगु समाचार, विशेष यानाः गोरखापत्रय् पिहां वःगु सामग्रीं संघया अस्तित्व, बैठक व गतिविधियात प्रमाणित याःगु दु । थुकिं छु क्यनी धाःसा अज्याःगु संस्था केवल भ्वंतय् दुगु अवधारणा मखु, सक्रिय व संगठित अभियान खः।
२००८ साल लिपा २००९ सालय् श्रेष्ठया हे सभापतित्वय् संघया बैठक च्वंगु खनेदु। वयांलिपा वि.सं. २०१२ सालय् कृष्णप्रसाद भट्टराईया नेतृत्वय् मेगु कार्यसमिति पुनर्गठन याःगु खनेदु तर थ्व न्हूगयु संस्था थापना जूगु घटना मखु, न्हापाया हे संगठनया निरन्तरता खः । संगठनय् नेतृत्व हिलीगु स्वाभाविक प्रक्रिया खः, अथेजुयाः २०१२ सालयात संस्थापक क्षणया रूपय् व्याख्या यायेगु इतिहासयात गलत अर्थ बीगु खः । यदि २००८ साल लिपा २०१२ साल उकिया विकासक्रम जक खः, न कि प्रारम्भ बिन्दु ।
अथे हे वि.सं. २०१७ सालपाखे संस्था दर्ताया प्रक्रिया पूवंगु खनेदु तर थन नं महत्वपूर्ण खँ छु धाःसा दर्ता जुइगु धइगु थापना जूगु मखु। संस्था न्हापा हे अस्तित्वय् दुगु खः, बैठक च्वनाच्वंगु दु, सरकार लिसे खँ ल्हानाच्वंगु दु । वयां लिपा जक कानुनी मान्यता काःगु खः । अथेजुयाः दर्तायात आधार तायेकाः संस्थापक निर्धारण यायेगु ऐतिहासिक रूपय् असंगत जुइ।
वि.सं. २०५३ सालय् नेपाल पत्रकार संघ हे रूपान्तरण जुयाः नेपाल पत्रकार महासंघ जूगु खः । थ्व नं न्हूगु संस्था जन्मे जूगु घटना मखु, पुलांगु हे संस्थाया संरचनागत विस्तार जक खः। नां हिलेवं इतिहास हिलीमखु। अथेजुयाः २००८ सालया पुसां हे थौंया महासंघया सिमा विकसित जूगु खः धइगु खँ स्वीकार यायेमाः।
सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठया योगदान थ्व सन्दर्भय् तसकं महत्वपूर्ण दु। वय्कलं केवल संगठन थापना जक याःगु मखु पत्रकारतय्त छथाय् हल, पेशागत हकहितया मुद्दा  ल्ह्वन, सरकारलिसे प्रत्यक्ष संवाद यात व पत्रकारितायात संस्थागत आधार बिल । थौं त्रिभुवन विश्वविद्यालय लगायत थीथी विश्वविद्यालय व क्याम्पसय् ब्वंकीगु पत्रकारिता विषयस २००८ सालय् नेपाल पत्रकार संघ नीस्वंगु व उकिया नण्ेतृत्व श्रेष्ठं याःगु खँ न्ह्यथनातःगु दु । थुकिं वय्कःया योगदान शैक्षिक रूपय् नं प्रमाणित जूगु खनेदु तर विडम्बना छु धाःसा थुलिमछि स्पष्ट प्रमाण दयेक दयेकं नं नेपाल पत्रकार महासंघं वय्कःया योगदानयात अपेक्षित रूपय् सम्मान यायेफयाच्वंगु मदु । महासंघया आधिकारिक प्रकाशनय् वय्कःया नां त्वःफिकेगु, इतिहासयात पूमवंक न्ह्यब्वयेगु व संस्थापकया विषयय् अन्योल कायम यानातयेगु गम्भीर न्ह्यसः खः । थ्व केवल छम्ह व्यक्तिया  उपेक्षा मखु, फुक्कं इतिहास प्रतिया अन्याय खः।
थ्वहे विषयस नेपाल आदिवासी जनजाति पत्रकार महासंघ (फोनिजं) वंगु झिंन्यादँ न्ह्यवंनिसे निरन्तर सः थ्वयेका वयाच्वंगु दु । फोनिजं बारम्बार ध्यानाकर्षण याकूगु, ज्ञापनपत्र बिउगु, सार्वजनिक बहस ब्वलंकूगयु व ऐतिहासिक प्रमाण न्ह्यब्वःगु दु तर महासंघ नेतृत्वं थुकियात प्राथमिकता बियाः सम्बोधन यानाच्वंगु मदु। थुकिं संस्थागत जिम्मेवारी प्रति न्ह्यसः ब्वलनी।
इतिहासया यथार्थ पहिचान यायेत इतिहासविद्, आमसञ्चार विषयया प्राध्यापक व विज्ञत दुथ्याःगु उच्चस्तरीय अध्ययन समिति नीस्वनेमाः । अझ महत्वपूर्ण खँ छु धाःसा नेपाल पत्रकार महासंघया लिपांगु राष्ट्रिय महाधिवेशनया बन्दसत्रं थज्याःगु समिति नीस्वनेत न्हू कार्यसमितियात स्पष्ट म्याण्डेट बिउगु खः तर वर्तमान नेतृत्वं दत्या बीधुंकाः नं उगु म्याण्डेट कार्यान्वयन याःगु मदुनि । थ्व केवल लिबाःगु ज्या जक मखु, महाधिवेशनया निर्णय अवज्ञा याःगु खः ।
फोनिजं निरन्तर रूपय् ज्ञापनपत्र लःल्हायेधुंकाः, ध्यानाकर्षण याकेधुंकाः तकं बेवास्ता यायेगु ज्या गम्भीर विषय खः । अझ महासंघं पिथँगु “अग्र अनुहार” सफुतिइ सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठयात दुमथ्याःतले ब्वलंगु विवादं स्थिति झन् स्पष्ट याःगु दु । इतिहासयात उखेथुखे याःगु धासें फोनिजं उगु सफू विमोचन याके मबिसें प्रतिलिपि नियन्त्रणय् कायेगु तकंया पलाः ल्ह्वने माल । थुगु घटना केवल विरोध मखु, इतिहास ल्यंकेगु कुतः खः ।
आः न्ह्यः ब्वलनी थुलिमछि प्रमाण, दस्तावेज, अध्ययन व निरन्तर सः थ्वयेकाः नं छाय् सत्ययात स्वीकार यायेत लिचिला च्वंगु ? यदि २००८ सालय् संघ थापना जूगु खः, यदि उकिया नेतृत्व सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठं याःगु खः, यदि लिपांगु फुक्कं संरचनात उकिया हे निरन्तरता खःसा संस्थापक अध्यक्ष वय्कः हे खः धइगु निष्कर्षय् वनेत छाय् थाकुयाच्वन ?
नेपाल पत्रकार महासंघ थेंज्याःगु मंकाः, नागरिक संस्था इतिहासप्रति जिम्मेवार जुइमाः । थुकिं गुगुं विचार व व्यक्तिगत आग्रह पाखें पिहां वनाः सत्य, तथ्य व प्रमाणया आधारय् निर्णय यायेमाः । इतिहासयात त्वपुइगु मखु, भिंकेगु साहस क्यनेमाः ।
थौंया आवश्यकता स्पष्ट दु महाधिवेशनया म्याण्डेट कथं तत्काल उच्चस्तरीय अध्ययन समिति नीस्वनेमाः, दुगु  प्रमाणयात कयाः निष्पक्ष अध्ययन यायेमाः व सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठयात  आधिकारिक रूपय् संस्थापक अध्यक्ष घोषणा यायेमाः । थ्वहे पलाखं जक इतिहास प्रति न्याय, संस्था प्रति विश्वास व भावी पुस्ता प्रति जिम्मेवारी पूवनी ।
सत्ययात स्वीकार यायेत लिबायेफु अस्वीकार यायेगु विकल्प मखु । नेपाःया पत्रकारिता इतिहासया जग तम्हेसित सम्मान यायेगु केवल औपचारिकता मखु, थ्व नैतिक दायित्व खः । सत्यनारायणबहादुर श्रेष्ठयात संस्थापक अध्यक्षया रूपय् स्वीकार यायेगु धइगु इतिहासयात पाय्छि थासय् हयेगु खः । थ्वहे पलाखं नेपाल पत्रकार महासंघया गरिमा अझ च्वन्ह्याइ ।