लुमन्तिइ : सुरेश किरण

नारद वज्राचार्य | चिल्लागा चःह्रै ११४६, चैत्र ४ बुधवाः

सुरेश किरणयात कयाः थुकथं लुमन्ति च्वसू च्वयेमाली धकाः जिं म्हगसय् तकं हे मखनागु । तर इलं थजाःगु स्थिति नं हयाबिइगु जुयाच्वन । जिं ला जिगु निंतिं थ्व नियतिं भयानक खेल म्हितूगु थें ताय्काच्वनागु दु ।

सुरेश किरण लिसे स्वीदँ पीदँ निसें नापं दु, जिलिसे जक मखु व सकलें लिसे हे नापं दु । व सदां सर्व सुलभ –पद्मरत्न तुलाधर थें हे । मजिउ, म्हाः, मफु वया म्हुतुं गुबलें पिहां मवः । वं फुकसिया मन तयाच्वंगु दु । धाय् व छगू मनचिन्ते झोला खः, मामाःपिन्सं मामाःगु वयाके तुयाकाइ । छमा कल्पबृक्ष सिमा खः व मामाःपिन्त मामाःगु उपलब्ध याकाबिइ । छम्ह कामधेनु सा खः व न्ह्यान्ह्याःपिन्सं वयाके मामाःगु न्ह्यानाकाइ ।

लिमलाः वया लिबाक्क थ्यंकः वइ । तर सकसिनं थू वया व्यस्तता ।

लिजः नेपालभाषा कविता दबू नीस्वनाः निगू दशक मयाक नापं च्वनाः नेपालभाषाया कवितायात विश्वस्तरय् थ्यंकेगु तातुना यक्व ज्या याना । वं विश्वय् ब्वय्बहःजुइक यक्व कविता च्वयावन।

नेपाः राष्ट्रिय पार्टीं निर्वाचन आयोगयात बियागु दुजः धलखय् लिखित रुपय् वयागु नां मदु, व मदु तर व पोलित व्यूरोया हे मू दुजः खः । संविधान सभाय् लागाया बारे पार्टीया आधिकारीक धारणा न्ह्यब्वय्गु खँय् तच्वतं बहस, विवाद जुइ, उबले तसकं व्यवस्थित व सन्तुलित रुपय् बिचाः न्ह्यब्वइम्ह व हे जुइ । सम्बिधान सभां दयेकीगु सम्बिधानया ड्राप्mट अध्ययनया इलय्, अझ धायेगु खःसा भाषा व जातिया सवालय् पाट्र्र्रीं न्ह्यब्वय्गु बुंदागत बिषयय् वयागु दुग्यंगु सल्लाह व सुझाव महत्वपूर्ण जुयाबिइ ।

सुरेश किरण वहुआयामिक व्यक्तित्वया धनि खः । साहित्यय् कविता, ख्यालः, नाटक, व्यंग लेखनय् व प्रखर व सिद्धहस्त लेखक खः । अथेहे वं च्वइगु थीथी बिषयया समसामयिक, भाषिक व सांस्कृतिक च्वसू मात्र च्वसू जक मजुसे तसकं ग्यसूग्यं, विचारोत्तेजक व खोजमूलक नं जू ।

खजा ने.सं.१०८७स बूम्ह सुरेश किरण न्हापां कम्पोजिटर जुयाः प्रेसय् दुहां वयाः बिश्वभूमि, सन्ध्याटाइम्स, नेपालभाषा टाइम्स न्हिपौया सम्पादक जुल सा देय्या थीथी ततःधंगु पत्रपत्रिका व अनलाइन सन्चार ख्यलय् नं आवद्ध जुसे नियमित च्वसू च्वयाः ३७ दँ तक मदिक्क पत्रकारीताय् क्रियाशील जुयाच्वंम्ह व्यक्ति खः । सुरेश किरण पत्रिका ख्यलय् दुहां वयेवं बय्बय् जूम्ह पत्रकार नं खः । बि.सं. २०४६ सालया जनआन्दोलनया इलय् आन्दोलनया कमाण्डर गणेशमान सिंह पंचायत सरकारया कडा निगरानिइ बीरअस्पतालय् भर्ना जुयाच्वंगु, सुरेश किरण व सुजिव वज्राचार्य निम्हं डाक्टरया वसः पुनाः वीरअस्पताल वनाः गणेशमानलिसे अन्तरवार्ता कयाहयाः पत्रिकाय् छापय् यात । उबलय् व खँल्हाबल्हा देय्न्यंकं बय्बय् जूगु खः ।

थजाःम्ह व्यक्ति सुरेश किरणं ५९ दँया बैंसय् झीत त्वःता वन । साय्द, वं यायेमाःगु ज्या क्वचाल जुइ । उकिं ला व छु छां मधासे खुरुक्क वनाछ्वत । तर झीगु निंतिं धाःसा तच्वतं क्षति जूगु जुल । व मदयाः जूगु ह्याकिं ग्व ! पू वनी ला मवनी ला ?

लिपांगु इलय् व भाषा आयोगया दुजः जुल । माननिय सुरेश मानन्धर जुल । उकुन्हु हे तिनि वहन्हि लिबाय् धुंकल वया फोन वल । आसे, थ्व फोन वय् न्ह्यः छगू समाचार वःगु – थुगुसिइ निसें भाषा आयोगं मातृभाषाया संवर्धन व उत्थानया ज्याय् न्ह्यथनेबहःगु ज्या यानावयाच्वंगु संघ संस्था व व्यक्तित्वपिन्त सम्मान व पुरस्कार बिइगु धकाः । व समाचार खनेवं जिं थुकियागु न्हापांम्ह हकदार नेपालभाषा मंकाः खलः,येँ खः धकाः च्वयाः छ्वयाबियागु खः, छाय्धाःसा नेपालभाषा मंकाः खलः हे अजाःगु संस्था खः गुकिं देशय् भाषिक हक अधिकारया निंति देय् न्यंक सः थ्वय्कल, देय्या थीथी भाय् ल्हाइपिं जनजातितय्त छथाय् मुंकल, ततःधंगु भाषिक आन्दोलन यात । व सुरेशं ब्वंगु जुयाच्वन । तर झीगु भाषिक ख्यलं धाःसा सुनानं चिउताः मतःगु जुल । झीपिं अजाःपिं हे खः, ज्यायात सिधल । लिपा थथे यायेमाःगु, थथे जुइमाःगु धकाः खँ ल्हाय्गु त्वह नं झीसं थम्हं हे दय्केमाःपिं । माःबलय् माःगु ज्या धाःसा मयायेगु, झीगु बानि हे थजाःगु । फोन ल्होना– सुरेशं थःके दुने बिलिबिलि जायाच्वंगु मांभाय् प्रतिया मतिना प्वंकाहल– नारद दाइ ! भाषा आयोगं सिरपाः÷हनाया निंतिं आह्वान याःगु सुचंया म्याद कन्हय् तक जक । झीगु भाषाख्यलं आःतकं फाराम भरेयानाः छ्वया हःगु खनेमदु । नारद दार्इं हे च्वयाः छ्वयादीमाल । फाराम आयोगया ब्लगय् दु । जिं धया– जि ला मंकाः खलःया पदाधिकारी मखु । जिं च्वये जिइला ? । वं धयाहल– ‘न्ह्याम्हेसिनं फाराम भरेयानाः सिफारीस यानाहःसां जिउ ।’ अथेखःसा जिउ जिं फाराम भरेयानाः छ्वयाहय् । – जिं धया ।

जिं उलि धाय्वं वं लुधंक सासः ल्हात । जि उघ्रिमय् कुने क्वथाय् वना । मंकाःखलःया भ्वँ तयातयागु फाइल, सपूm, पत्रपत्रिका माला । लिसें भाषा आयोगया ब्लगय् वनाः फाराम डाउनलोड याना । कन्हय् कुन्हु प्रतापमान शाक्यजुलिसे खँल्हानाः वय्कःपाखें मंकाःखलःया बारे माःमाःगु डाटा कयाः, मंकाःखलः नीस्वंसां निसें थ्वं यानावःगु भाषिक संघर्षया बारे छगू पेज च्वयाः मेलय् छ्वयाबिया । लिसें थुकिया जानकारी सुरेश किरणयात नं बियाबिया । लिपा झी सकसिनं सिउगु हे खँ जुल अन्तर्राष्ट्रिय मांभाय् दिवस फेब्रुअरी २१ या लसताय् ने.सं. ११४६ चिल्ला थ्व ३ कुन्हु नेपालभाषा मंकाःखलःयात भाषा आयोग पाखें भाषा बर्ष संस्था २०८२ पाखें संमान प्राप्त जूगु ।

नेपालय् दकले न्हापां देय् न्यंक भाषिक आन्दोलन न्ह्याकूगु संस्था नेपालभाषा मंकाःखलःयात थुकथं हने खनाः सुरेश किरण उबलय् तसकं लय्ताः ।

व नापं च्वनाः उबलय् कयागु किपा, वयागु लुमन्तिया अन्तिम किपा जुल ।

आः साहित्य,पत्रकारीता व भाषिक आन्दोलनय्, वं त्वःताथकूगु कृतिइ व म्वानाच्वनी । अन्तय् ु

सुरेश किरणया समग्र संघर्षशील जीवनयात हे प्रतिबिम्बित याइगु, वयागु अन्तिम इच्छा नापं स्वानाच्वंगु, वयागु हे छपु कविताया छगू अंश न्ह्यथनाः थ्व च्वसूयात थन हे बिश्राम बिइ –

जिं दुःख मताया

जितः गोलीं थ्यना छ्वःगु खँय्

आखिर थनाहःगु नं ला जितः गोलीं हे खः

खः जितः सन्ह्यलं थनाहःम्ह गोली खः

भ्रम मजुइमा – ग्वंगः मखु

(बरु न्यँ, ग्वंगःया कुकुल्यांकू ला

थौं सुथ जुइत्यंकाः तिनि ताये दयाच्वंगु खः )

सतक सपूm जुयाब्यूगु दु थौं इतिहासया

ब्वना स्व– ध्याचःगु मसि मखु,

अन जिगु हे तिकिनंगु हि

आखः ग्वः जुयाः धस्वानाच्वंगु दु

बस् जितः ला