२०७९ मङ्सिर २१, बुधबार

नागरिकया हकहितय् नीति नियम दय्केत पहल याय् –शर्मिला सुवाल

लहनान्युज | कछलागा सप्तमी ११४३, कार्तिक २९ मंगलवाः

जिगु जित सुनिश्चित दु । समाजं आःया इलय् ह्यूपाः मालाच्वंगु दु । मतदातां थःगु भाय् थूम्ह, थःगु तजिलजि स्यूम्ह न्हूगु ख्वाःपाः वय्मा धकाः स्वयाच्वंगु दु । न्हापा त्याकाः वंपिं सांसदतय्सं संसदय् आम जनताया सः ल्ह्वनामब्यूगु, जनताया इच्छा आकांक्षा पूवंकामब्यूगु गुनासो जनमानसय् दु । अय्जुयाः क्षेत्र नं ९ या जनसमुदायं जनताया मनंतुना कथंया कानुन दय्केमा, वय्कःपिनिगु सः तयाबीमा धकाः मनंतुनाच्वंगु दु । थ्व खँय् जि सक्षम दु, जिं थ्व ज्या याय्फु । अय्जुयाः जिगु जित सुनिश्चित दु । जनताया सःयात प्रतिनिधि सभाय् ल्ह्वनेगु व नीति नियम
दय्केगुलिइ व्यस्त जुइगु जूगुलिं शिक्षाय् बः बियाः शिक्षा नीतित, पर्यटनय् बः बियाः पर्यटन नीति अले ल्याय्म्ह व ज्याथः नागरिकया हकहितय् नीति नियम दय्केत पहल याय् ।
 
स्वास्थ्यया खँ ल्हाय्बलय् प्रतिव्यक्ति नेपालीतय् आयस्रोत न्युन दु । क्यान्सर, मृगौला प्ििडत विरामीतय् वासः याय्माल धाःसा सर्वस्व हे वनीगु आःया स्वास्थ्य व्यवस्था दु । जनताया लागिं निःशूल्क स्वास्थ्य सेवा उपलव्ध याकेगु नीति नियम दय्के । शिक्षा क्षेत्रय् सरकारं कक्षा ८ तक्क निःशुल्क ब्वंकेगु व्यवस्था याःगु दु । प्रतिनिधि सभाय् वनेधुंकाः जिं कक्षा १२ तक्क निःशुल्क पढाइया व्यवस्था याय्त नीति नियम दय्केगुलिइ पहल याय् । सामुदायिक विद्यालयया खँ ल्हाय्बलय् जि नं शिक्षण पेशा यानाम्ह व सामुदायिक विद्यालयय् नेपालभाषा ब्वंकावयाम्ह खः ।
 
अप्वः धइथें झीगु लिक्क च्वनीपिं जःलाखलातय्सं सामुदायिक विद्यालयय् ब्वंकेमज्यू धाय्गु याइ । सामुदायिक विद्यालयय् गुणस्तरिय शिक्षा मबीगु वय्कःपिनि गुनासो दु । सामुदायक विद्यालयय् गुणस्तरिय शिक्षा नीति हय्त पहल याय् । संस्कृति सम्पदा ल्यंकेत, पर्यटन व्यवसाय थकाय्त, नेपालयात समृद्ध व विकास दय्केगु नितिं नं जिगु सक्रियता दइ । 
 
क्षेत्र नं ९ लय् वागमती व विष्णुमती सभ्यता दु । थुगु सभ्यता गुकथं ल्यंकेफइ, संरक्षण जक मखसें पर्यटकिय स्थल दय्केफइ धइगु खँय् नीति निर्माण तहलय् वनाः नीति नियम दय्के । स्वनिगः दुने विश्व सम्पदा सुचिइ लाःगु सम्पदात यक्व दु । धार्मिक थासय् स्वय्गु खःसा वौद्ध व स्वयम्भूनाथ, अथे हे हिन्दुतय्गु लागिं पशुपतिनाथ थुज्वःगु थासय् पर्यटक दुकाय्फःसा बांलाइ । तराई, पहाड, हिमालयात नं पर्यटकीय थाय्लिसे स्वनाः उकियात गुकथं विकास याय्फइ धकाः नीति नियम दय्केत नं जिगुपाखें पहल जुइ । शिक्षा नीतियात नं ५०दँ÷६०दँया दीर्घकालीन नीति नियम दय्काः, उकथं हे संस्कृति सम्पदायात नं नीतिनियम दय्काः यंकेफइ ।
 
जनता व ल्याय्म्हतय्सं ४६ सालनिसें हे प्रतिनिधि सभाय् व हे पुलांपिं मनूत वयाच्वन, आः समाजयात थूपिं, जनताया सुखदुःखय् साथ बीपिं प्रतिनिधि सभाय् उमिगु सः ल्ह्वनाबीम्ह, नीति नियम दयेकूसां जनताया हित स्वयां दय्कीम्ह सक्षम व्यक्ति माल धकाः सः तयाच्वंगु दु । म राजनीतिइ परिपक्व मजूसां जिं नं भोगे यानागु दु कि न्हापायापिन्सं झीसं यक्व मत बियाः त्याकाः सांसद दय्काछ्वःसां उमिसं संसदय् झीगु खँ तय्मफुत । सडक विस्तारपाखे हे स्वयादिसँ, स्ववासीया खँ कयादिसँ, आःतक्क तःक्वः हे व्यवस्था परिवर्तन जूसा जनताया अवस्था परिवर्तन मजूनि । अय्जुयाः आः जनतां गज्याःम्ह उम्मेदार ल्यय्बलय् थःगु सुखदुःखय् साथ बी, थःगु सः संसदतक्क थ्यंकाबी धकाः बिचाः यानाच्वंगु दु ।
 
४६ साललिपा झीसं खंक खंक हे थन ग्वःगु उद्योग आः वन्द जुइधुंकल । सरकारं उद्योगधन्दा न्ह्याकाः नेपाली जनतायात उद्यमी दय्के फयाच्वंगु मदु । ल्याय्म्ह ह्वःताः मदयाः न्हियन्हिथं विदेश पलायन जुयाच्वंगु अवस्था दु । कृषिया खँ ल्हाःसां कृषकतय्सं उत्पादन याःगु वस्तुं बजार काय् फयाच्वंगु मदु, विचौलियातय्सं लुटे यानाच्वंगु दु । कृषक व उपभोक्तायात छथाय् तय्गु सहज नीति नियम दय्केफःसा कृषिं नं नेपाली जनताया आय थकाय्फइ ।
 
तर स्वनिगलय् कृष्यिा लागिं वहुउपयोगि थाय् जूसां थन स्वल धाःसा कृषि गन जुयाच्वंगु दु व बस्तीया विकास गन जुयाच्वन धकाः बिचाः याय्गु ई वय्धुंकल । थौंकन्हय् सहकारी माध्यमं भचा भचा धेबा मुंकाः चीधंगु उद्योग न्ह्याकेफइ । पर्यटन व्यवसाययात नं न्ह्यःने यंकेफइ । पर्यटन व्यवसाय धयागु थज्याःगु व्यवसाय खः गुकी धेबा लगानी याय्म्वाः ।
 
थुकी ला प्रकृतिपाखें कमे याय्फइ लिसें सम्पदा व संस्कृतिलिसे स्वानाः नं आयआर्जन याय्फइ । लिसें स्वनिगलं पिहां वन धाःसा अन अप्वः थे बुँ गनेधुंकल । स्वनिगलय् आः पिनं वःपिं मनूतय्गु चापं जनसंख्या फय् हे मफइगु अवस्थाय् थ्यंगु दु । भूमिया निरिक्षण यानाः बस्ती दय्केज्यूथाय् वस्ति दय्केगु वा पी ज्यू थाय् वा पीगु, कलकारखाना दय्केज्यूगु क्षेत्रय् कलकारखानाया विकास याय्गु कथं भुमि सुधार याय्त नीति नियम दय्केत नं बः बी । 
 
थौंकन्हय् मनूतय्सं ततःखागु छेँ व ततःब्यागु सडकयात हे विकास धकाः धाय्गु याइ । तर थ्व विकास ला मखुनि । स्वनिगलं पिने तब्यागु सडकया विकास याय्फइ । संघीयताय् न्हय्गू प्रदेशया न्हय्गू हे राजधानि दु । वागमती प्रदेशया राजधानी हेटौँडाय् दु । संघीय प्रणालि वय्धुंकाः दक्व थासय् विकासया लागि बजेट विनियोजन यानाः विकासया ज्या न्ह्याकायंकेमाः । स्वनिगः दुने गुलि लँ माःगु खः व दयकातःगु दु । स्वनिगः संस्कृति सम्पदां जाःगु थाय् जूगुलिं विकासया नामय् लँ जक तब्या यानाः सम्पदा न्हंकेगु ज्या याय्मज्यू । अथे हे, २०७६ सालय् नेपालय् भुमि आयोग गठन जुल ।
 
थुकिं सुकुमबासीत सु गन दु अन लिच्वः मलाइ कथं ४ आना १ पैसा जग्गा बीगु धाःगु दु । गुकी भुमिहिन सुकुम्बासी र दलितया लागिं व्यवस्था याःसां स्ववासीतय्गु लागिं छुं हे व्यवस्था याःगु खनेमदु । थज्याःगु सकतां पक्षयात ध्यानय् तयाः नीति निर्माण याय्माःगु खनेदु । थुकिया लागिं हे जिं उम्मेदवारी बियागु दु । व जि त्यानावन धाःसा थज्याःगु सकतां समस्या समाधानया नितिं जिगुपाखें पहल जुइ ।