लहनाया झिंनिदँया यात्रा
बछलागा चौथी ११४६, बैसाख २२ मंगलवाः |
नेपालभाषाया पत्रकारिता ख्यलय् छगू बिस्कं कथंया, व्यावसायिक पत्रकारिता याइगु रंगीन वाःपौ छगूया आवश्यकता उगु इलय् महसूस जुयाच्वंगु खः । नेवाः ख्यलय् दक्व धइथें थः थः हे मनूत, अले थुगु ख्यलय् खनेदयाच्वंगु विकृतीयात कयाः पत्रकारिताया माध्यमं सः तयेत अप्वःथे पत्रकारत तं चाइला, धाइ ल्हाइया बिचालं लिचिलीगु । अज्याःगु अवस्था नेवाः ख्यःया विकृति चीकेत अज्याःगु विकृतीविरुद्ध सः तइगु पत्रिकाया अभाव नं महसूस जुयाच्वंगु खः । व अभाव पूर्ति यायेगु नितिं लहना वाःपौ पिदंगु खः । व हे बिचाः व आज्जुलिसें ‘व्यावसायिक पत्रकारिता, थौंया आवश्यकता’ नारा ज्वनां २०७० साल फागुन २७ गते नेपालभाषाया रंगीन वाःपौ ‘लहना वाःपौ’ प्रकाशित जूगु खः ।
तत्कालीन गोरखापत्र न्हिपौया प्रधान सम्पादक पुष्कर माथेमां येँया लानिपुखुलिइ च्वंगु ग्रीन पार्टी प्यालेसय् छगू ज्याझ्वः दथुइ पितब्बज्या यानादीगु थुगु लहना वाःपौ थीथी थथ्याःक्वथ्याः, हाथ्याया सामना यायां थौंतक मदिक्क पिहांवयाच्वंगु दु । थौंया इलय् पत्रिका पिकायेगु ज्याय् उलि हे चुनौती दु । अज्याःगु चुनौति बावजुद नं लहना वाःपौ मदिक्क पिहांवयाच्वंगु दु । थुगु पत्रिकाय् वाः पतिकं छम्ह नेवाः ब्यक्तित्वया ब्बोअप पिदनीगु नं पाठकया नितिं छगू तःधंगु आकर्षण जूगु खः ।
लहना मिडिया संस्था नीस्वनालि थुगु पत्रिका निरन्तर पिथनेगु नापं संचार ख्यलय् मदिक्क थीथी ज्या व ज्याझ्वःत नं यानावयाच्वंगु दु । लहना वाःपौया १३ दँ पूवनाच्वंबलय् छकः लहना वाःपौ व लहना मिडियाया विगतनिसें वर्तमानतक दुवाले अले भविष्ययात छकः नं बिचाः यानास्वये ।
लहनापाखें सिरपाः व सम्मान
पत्रकारिता ख्यलय् नापं नेवाः समाजय् बियावःगु बिशिष्ट योगदानयात हनेगु कथं लहना मिडियां न्यागू थीथी सिरपाः व सम्मानया ब्यवस्था यानातःगु दु । भाषासेवी लक्ष्मण गमालं थः मांअबुया नामं नीस्वनादीगु लहना धर्म—मोति पत्रकारिता सिरपाः २०७१ सालय् लहना वाःपौया न्हापांगु बुदिंनिसें निरन्तर बियावयाच्वंगु दु । थुगु सिरपाः पत्रकारिता ख्यलय् मदिक्क योगदान बियाच्वंम्ह छम्ह पत्रकारयात लःल्हायेगु यानावयाच्वंगु दु । थ्व हे सिरपाःलिसें पत्रकारिता ख्यलय् बियावःगु योगदानया कदर यासें लहना वाःपौपाखें सिरपा स्वनेगु व बीगु ज्या न्ह्याःगु खः । लहनापाखें दकलय् न्हापां थुगु सिरपा बरिष्ठ पत्रकार मदुम्ह सुरेशकिरण मानन्धरयात लःल्हाःगु खः । अथेहे थुगु सिरपा श्रीकृष्ण महर्जन, राजु शाक्य, शोभा श्रेष्ठ, हिमेश बज्राचार्य, प्रजित शाक्य, बिराजकाजी राजोपाध्याय, रत्नकाजी मनयात बीधुंकूगु दु ।
वयां लिपा समाजसेवी सुरबहादुर श्रेष्ठपाखें नेवाः पत्रकारिता व कलाकारिता ख्यलय् मदिक्क योगदान बियाच्वंम्ह पत्रकार वा कलाकारयात लःल्हायेगु कथं लहना—सर्मिष्ठा—सुर—सम्मान सिरपाः स्वनादीगु खः । लोकंह्वाःम्ह निर्देशक सुरेन्द्र तुलाधर, बरिष्ठ सिने पत्रकार बिजयरत्न असंबरे, बरिष्ठ निर्देशक आर्यम नकःमि, बरिष्ठ निर्देशक रामकृष्ण खड्गी, मदुम्ह कलाकर्मी स्वतन्त्र संसार महर्जन, बरिष्ठ पत्रकार श्याम स्मृत, यलु जोशी थुगु सिरपालं सम्मानित जुइधुंकूगु दु ।
वयां लिपा शिक्षासेवीलिसें न्यू जेनिथ इङ्गलिस मोडल स्कूलया प्रिन्सिपल राजु महर्जनं लहना—न्यु—जेनिथ—फोटो पत्रकारिता सिरपाः नीस्वनादिल । थुगु सिरपाः फोटोनापं भिडियोया माध्यमं पत्रकारिता यानाच्वंम्ह पत्रकारयात बीगु यानाच्वंगु दु । थुगु सिरपाः आःतक अनुप प्रधान, गुणराज शाक्य, श्याम थायातत लःल्हायेधुंकूगु दु ।
अथे हे बौद्ध समाज ख्यलय् तसकं मन क्वसाःम्ह समाजसेवी पंचबीर सिं तुलाधरं नेवाः ख्यलय् बिशेष योगदान बियादीपिं नेवाः न्ह्यलुवापिनिगु नितिं लहना पंचबीर सिरपाः नीस्वनादीगु दु । लहना—पंचबीर सिं सिरपाः दकले न्हापां प्रा. माणिकलाल श्रेष्ठयात लःल्हाःगु खः । वयां लिपा नेवाः न्ह्यलुवापिं डा. महेशमान श्रेष्ठ, मल्ल के. सुन्दर, पुर्व मन्त्री राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ व येँ महानगरपालिकाया पूर्व मेयर बिद्यासुन्दर शाक्ययात थुगु सिरपालं हनेधुंकुगु दु ।
वया नापं, समाजसेवी केशबलाल श्रेष्ठं मातृभाषा पत्रकारिताया थपूया नितिं थःलिसें थःजहानया नामय् केशव—कृष्णबदन—मातृभाषा पत्रकारिता सिरपाः नीस्वनादीगु दु। थुगु सिरपाः मातृभाषा पत्रकारिता ख्यलय् योगदान बियाच्वनादीपिं पत्रकारतय्त बीगु ब्यवस्था यानातःगु दु। थुगु सिरपाः रचना श्रेष्ठ, सुजिब बज्राचार्य, नजरराम महर्जन, पुर्णिमा शाक्य व नबिन जोशीयात लःल्हायेधुंकूगु दु ।
थीथी इलय् पत्रकारतय्त हनेगु कथं तयातःगु लहना—मोहनि सिरपाः छुं दँ न्ह्यःनिसें दिनाच्वंगु दुसा थुगुसी प्रावधिक कारणं लहना—न्यु—जेनिथ—फोटो पत्रकारिता सिरपाः व लहना—पंचबीर सिं सिरपाः नं दिपाः काइगु खनेदु ।
लहनाया टेलिभिजनय् ज्याझ्वः
लहना वाःपौ प्रकाशन लिपा लहना मिडियां थःगु क्षेत्र तब्याकाः संचारया सशक्त माध्यमकथं काइगु अडियो भिज्युअल मिडियाय् नं पलाः न्ह्याकल । टेलिभिजनय नं पलाः न्ह्याकेगु कथं नेवाः टिभि एचडीइ २०७६ व २०७७ सालय् नेवाः ख्यःया गतिविधि दुथ्याकाः समाचारमूलक ज्याझ्वः ‘लहना गतिबिधि’ न्ह्याकल। नेपालभाषा ख्यलय् जुइगु छवाःयंकया ज्याझ्वःया बुखँ न्ह्यब्बइगु लहना गतिविधि ज्याझ्वःलिसें साहित्य ख्यःयात कःघानां साप्ताहिक ज्याझ्वः ‘लहना साहित्य’ नं हरेक बुधबाः नेवाः टिभि एचडिइ क्यनेज्या जूगु खः । लिपा प्राबिधिक कारणं उगु ज्याझ्वः द्यूवन । आः हाकनं नेपाः टिभिइ न्हूगु ज्याझ्वः न्ह्याकेगु कथं लहना मिडिया न्ह्याः वनेत्यंगु दु।
स्वम्ह स्रष्टापिं हनेज्या
लहना मिडियापाखें जनकबि दुर्गालाल श्रेष्ठ, प्रेमध्वज प्रधान व पवन जोशीयात हनेज्या जुइधुंकूगु खँ नं थन लसतां न्ह्यब्वये । लहना मिडिया व जगत सुन्दर ब्बनेकुथिया मंकाः ग्वसालय् यलया अशोक हलय् ‘जगत सुुन्दर दबू’ नामं छगू तःजिक ज्याझ्वः जूगु खः। जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठं च्वयादीगु म्ये थीथी गायकपिन्सं न्ह्यब्बःगु खःसा जगतसुन्दर ब्बनेकुथिया विद्यार्थीतय्सं हुलाप्याखं न्ह्यब्बःगु खः। संस्कृतिबिद्, शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीया मूपाहाँसुइ २०७३ साल भाद्र १९ गते उगु ज्याझ्वः तःजिक जूगु खः। उगु ज्याझ्वलय् लोकंह्वाःपिं म्येहालामि न्ह्यू बज्राचार्य, आनी छोइङ डोल्मा, संगीता शाक्य, निशा देसारं जनकबि दुर्गालालया म्ये न्ह्यब्बयादीगु खः।
अथेहे मेम्ह स्रष्टा प्रेमध्वज प्रधानयात येँया बिनायक मल्टी भेन्यु खुसिबुँइ बि.सं. २०७३ माघ १४ गते शुक्रबाः तःजिक हनेज्या जूगु खः। तत्कालीन संस्कृति, पर्यटन तथा संस्कृति मन्त्री जीवन बहादुर शाहीया मूपाहाँसुइ गोल्डन भ्वाइस प्रेमध्वज प्रधानयात हनेज्या जूगु खः । ‘भिंतुना सनिल’ नामं जूगु उगु ज्याझ्वलय् नेपाःया दकले न्हापांगु रक एण्ड रोल म्ये ‘बाला बाला चिंगु मिखा’या हालामिलिसें गोल्डेन भ्वाइस अफ नेपाल धकाः नं म्हस्यूम्ह प्रेमध्वज प्रधानयात हनेज्या जूगु खः। वय्कलं हालातःगु म्ये हे निशा देशार, भिम तुलाधर, ज्योति घिमिरे, पंकज राजोपाध्याय, अन्जन श्रेष्ठ, निशान्त गौचन, सुरजबीर बज्राचार्य, जेम्स प्रधानपिन्सं हालादीगु खःसा आराध्यालक्ष्मी खड्गीं हुलाप्याखं न्ह्यब्बयादीगु खः।
लोकंह्वाःम्ह निर्देशक नापं कलाकार पवन जोशीया एकल साँझ ज्याझ्वः बि.सं. २०८१ साउन ११ गते शुक्रबाःकुन्हु येँया नेपाः बैंक्वेटय् झःझः धायेक क्वचाःगु खः । लोकंह्वाःम्ह निर्देशक पवन जोशीं रचना याःगु म्ये अले निर्देशन याःगु म्युजिक भिडियो १००पु थ्यंगु लसताय् बागमती प्रदेशया तत्कालीन श्रम रोजगार लिसे यातायात मन्त्री प्रेमभक्त महर्जनया मूपाहाँसुइ उगु ज्याझ्वः जूगु खः। ‘पवन जोशी एकल साँझ’ नामं जूगु उगु ज्याझ्वलय् पवन जोशीं च्वयादीगु म्ये लोकंह्वाःपि कलाकारपिन्सं न्ह्यब्बयादीगु खःसा आराध्यलक्ष्मी खड्गीं हुलाप्याखँ न्ह्यब्बःगु खः।
स्वंगू सफू पितब्बज्या
लहना मिडियां मंगलबाः पतिकं पत्रिका पिथनेगु नापं थीथी स्वंगू सफूत नं पिथनेधुंकूगु दु । बरिष्ठ पत्रकार श्रीकृष्ण महर्जनं च्वयादीगु ‘न्हय्गां जात्रा’ लहना मिडियाया हे लुखां प्रकाशन जुइधुंकूगु दु ।नेपाल संवत ११३७ थिंलाथ्व अप्टमी कुन्हु बखुमदः जात्रा न्हय्गां जात्रा सफू पितब्बज्या जुगु खः। थ्व हे लहना मिडियापाखे न्हापागु प्रकाशन सफू खः।
अथेहे, नेपालभाषा केन्द्रिय बिभागया पुर्व प्रमुख प्रा.डा. चन्द्रमान बज्राचार्यं च्वयादीगु समालोचनात्मक सफू ‘कृति व दुष्टि’ नेपालभाषा एकेदमि किपूलिइ जूगु छगू ज्याझ्वः दथुइ तत्कालीन किपू नगरपालिकाया मेयर रमेश महर्जन, नेपालभाषा एकेदमिया चालन्सलर यज्ञरत्न धाख्वाः, नेवाः न्ह्यलुवाः मल्ल के सुन्दरपिन्सं मंकाः कथं उलेज्या यानादीगु खः ।
उकिया नापं जापानीज भाषां च्वयातःगु मचा उपन्यासयात वरिष्ठ साहित्यकार आर.के. निर्मलं नेपालभाषां अनुवाद यानादीगु सफू ‘अजूचायापुगु जादुया भुखाचा’ नं लहना मिडियाया लुखां पिदनेधुंकल । आर. के. निर्मलया भिं ज्याःजंक्वया लसताय् जूगु समारोहस नेवाः न्ह्यलुवाः मल्ल के. सुन्दर, सफूया अनुवादक आर. के. निर्मल लगायतं मंकाः कथं उगु सफूया विमोचन यानादीगु खः ।
लहनायात सम्मान
लहनां समाजय् थीथी ख्यःया नितिं पत्रकारिताया माध्यमं यानावःगु ज्या, बियावःगु ग्वाहालियात समाजं नं स्वयाच्वंगु दु धइगु खँ लहनायात प्राप्त जूगु सम्मानं नं क्यं । लहनाया ज्याया मूल्याङ्कन समाजं यानाच्वंगु दु धइगु लहनायात ब्यूगु थीथी सम्मानं प्रमाणित याः । झिदँया दुने लहना वाःपौपाखें भाषा, तजिलजियात मदिक थाय् बियाच्वगुलिं येँ महानगरपालिकां लहना वाःपौया प्रकाशक व प्रधान सम्पादक नृपेन्द्रलाल श्रेष्ठयात सुसाशन पत्रकारिता सिरपाः ११४० पाखें हंगु खः। अथे हे सम्माननिय उपराष्ट्रपति नन्द बहादुर पुनपाखें लहना मिडियायात सिद्धिचरण युवा पत्रकारिता सिरपाः २०७८ लःल्हासें सम्मान याःगु खः । संसार्स क्रिएसनं ग्वसाः ग्वःगु निक्वःगु नेपालभाषा स्टार म्यूजिक भिडियो अवार्ड ११४३ य् संसार तेज मेमोरियल अवार्ड २०७९ लःल्हानां हंगु खः । अथेहे प्रेस काउन्सिल नेपालं भाषागत पत्रकारिता सिरपालिसें लहना वाःपौया प्रकाशक व प्रधान सम्पादक नृपेन्द्रलाल श्रेष्ठयात २०८० सालय् हंगु खः ।
मेमेगु पत्रिकाया प्रकाशन
बि.सं. २०७० फागुन २७ गते मंगलबाः लहना वाःपौ प्रकाशन याये धुंकाः मेमेगु पत्रिका नं पिकायेगु ज्या निरन्तर जुयाच्वंगु दु । २०७३ साल असोज पंचमी कुन्हु नेपालभाषाया अनलाइन पत्रिका ‘लहनान्युज डट् कम’ न्ह्याःगु खः । थ्व अनलाइन नं निरन्तर संचालनय् दु । अथेहे खस भाषां ‘स्वनिगःअनलाइन डट् कम’ नं न्ह्यानाच्वंगु दुसा प्रचलित लिपिं ‘म्हसिका लय्पौ’ २०८० भाद्रनिसें पिहांवयाच्वंगु दु । रन्जना लिपिं ‘रञ्जना लिपि लय्पौ’ लय्पतिकं पिहांवयाच्वंगु दु ।
म्युजिक भिडियो अवार्ड
आः लहना हाकनं छपलाः न्ह्याःवनेगु ई वःगु दु । थःगु पलाःयात अझ तपलाः यायेगु कथं, थःगु चाकः अझ तःधं यायेगु कथं लहनां कन्फराक्टीभ मिडियालिसे जानां नेवाः म्यूजिक भिडियो ख्यलय् अवार्ड ज्याझ्वः यायेत्यंगु दु । लहनाएक्टिभ म्युजिक भिडियो अवार्ड ज्याझ्वः याकनं हे जुइत्यंगु लसताया खँ नं थन सकसितं इनाच्वना । नेपाल संवत ११४४ व ११४५ दुने पिहांवःगु नेवाः म्युजिक भिडियो दथुइ थीथी क्याटगरीइ अवार्ड लःल्हानां थुगु अवार्ड ज्याझ्वः जुइत्यंगु खः । पुलांपिं कलाकर्मीया सम्मान व न्हूपिं कलाकर्मीयात प्रोत्साहन बीगु कथं जुइत्यंगु थुगु अवार्डया नितिं दुतिना याकनं हे जानकारी बियाच्वना ।
