२०८३ जेठ ३१, आइतबार

पुरुषोत्तम मास, दान व सार्थक जीवन

प्रेममान डंगोल |

पुरुषोत्तम मासय् दान बिल धाःसा थुगु लोक व परलोकय् नं भिनिगु व आपालं पुण्य चूलाइगु खँ शास्त्रय् न्ह्यथनातःगु दु। थुगु महिनाय् गुलिफु उलि दान बीमाः । थ्व महिनाय् गुलि दान बिल उकिया झिदुगं अप्वः पुण्य चुलाइगु खँ शास्त्रय् न्ह्यथनातःगु दु। मलमास व अधिकमास नं धाइगु पुरुषोत्तम महिनाया तसकं महत्व दु।अधिकमास छाय् धाःगु धाःसा इस्वी संवतया तुलनाय् विक्रम संवत न्हिं मगाइगु व तिथि मिति टुट फुट व न्हि ल्याः खायेबलय् मगाइगु जुयाः स्वदँ तक मगाःगु न्हिया ल्याःचाः यानाः स्वदँय् छकः अधिकमास दयेकूगु धाइ ।  
 
इस्वी संवत सूर्यमान कथं न्ह्याइसा विक्रम संवत चन्द्रमास कथं न्ह्याइगु जूगुलिइ थथे धाःगु खः। अथे हे मलमास छाय् धाइ धाःसा मलमासय् सूर्य संक्रान्ति मदइगु व अले चन्द्र नं छगू राशीं मेगु राशीइ मवनीगु जुयाः मलमास कमजोर जुइगु जुयाः मलमास धाइगु खः । थ्व मलमासयात दुषित ला नं धायेगु याइ । फुक्कं लाया थःथः द्यः दु तर मलमासया धाःसा द्यः हे मदुगुलिइ उगु इलय् ऋषि मुनितय्सं श्री हरि विष्णु भगवानया प्रार्थना यानाः अनुनय विनय यानाः मलमासया अधिपति जुइत इनाप याःबलय् श्री विष्णु भगवानं नं जिउ धकाः स्वीकृत बिउगुलिइ मलमासया नां पुरुषोत्तम मास जूगु खः धाइ । पुरुषोत्तम मास जुइवं थ्व लायात पवित्र ला कथं कायेगु यात ।
 
राक्षस जुजु हिरण्यशिपुं सुनं नं मनुखं वा जनावरं स्याये मफइगु, गुगुं नं हतियारं, न आकाश न धरतीइ, न चान्हय् न न्हिनय् अले १२ ला मध्ये गुगुं नं लाय् सुनां नं स्याये मफइगु वरदान कयातःगुलिइ हिरण्यकशिपुयात स्यायेगु निंतिं हे श्री विष्ण भगवानं १३ लाया अधिकमास दयेकूगु खँ धाइ ।  
 
दुर्योधनं छलकपट यानाः जू म्हिताः बूकूपिं पञ्च पाण्डवपिं काम्य वनय् च्वनाच्वंगु इलय् भगवान श्री कृष्णं कृपा दृष्टि तयाः नापलायेत वंगु इलय् युधिष्ठिर, अर्जुन, भीम, नहकुल व सहदेवया लिसें द्रौपदी तसकं लय्तायाः श्रीकृष्णयात लसकुस यायेगुया लिसे सुभाय् देछानाः ग्वाहालि फ्वनेवं श्रीकृण धाइ, ‘भाग्यय् च्वयातःगु सुनां चीके फइ ? द्रौपदी पूर्व जन्मय् छम्ह ऋसिष राजया म्ह्याय् खः । द्रौपदी बूगु छुं दँ लिपा हे वया मां मन्त।
 
उगु इलय् द्रौपदी १० दँ दुम्ह खःसा वया इहिपा यायेत इच्छा जुल । तर सुनां नं धाः मवः । वयात सुं नं मिजं चू मलाः । वया अबु ऋषिं नं कुतः याःगु खः । तर योग्य वर चूमलाः । ऋषिया म्ह्याय्या पासापिं इहिपा यानाः भात व मस्त दयेधुंकल । तर ऋषिया म्ह्याय् इहिपा मजुयाः तसकं दुःख तायेका अलाप विलाप यानाः भगवानया प्रार्थना यानाः जिगु इहिपा यायेत योग्य जुइधुंकाः नं इहिपा छाय् मजूगु धकाः अनुनय विनय यात । उगु इलय् दुर्वासा ऋषि अन थ्यंक वल । अले ऋषिया म्ह्याय् नं धाल हे तपस्वी ऋषिवर जिगु सुं मदु, जिगु दुःख निवारण यानाबिउ।
 
जितः चछि न्ह्यः मवः, न पित्या न प्याःचाः जुयाच्वनागु दु, जिगु जीवन हे बर्बाद जुल जितः उद्धार यानाबिउगु । अले दुर्वासा ऋषिं धाल– जिं छन्त छगू गोप्य उपाय कने, छं पालना यायेमाः अले छंगु फुक्क दुःख नाश जुइ । आः छं पुरुषोत्तम लाया ब्रत च्वं छंगु उद्धार जुइ । दुर्वासा ऋषिया खँ न्यनाः ऋषिया म्ह्यायं मलमास धइगु मलिन मास मखुला ? जिं छाय् अज्याःगु मलिन मास, दुषित मासया ब्रत च्वनेगु ? हाकनं पुरुषोत्तमया हे ब्रत च्वनेमाः धइगु छु दु ? जि ला मेम्ह हे भगवानया ब्रत च्वने । पूजा आराधना याये । उगु खँ न्यनाः दुर्वासा ऋषियात तकसं तँ वल अले ऋषिया म्ह्याय्यात धाल छ जिमि पासाया म्ह्याय् जूगुलिइ जक जिं छुं मयानागु । छं पुरुषोत्तम मासया विरोध यात । अथेजुयाः आः छन्त बांलाइ मखु, थुकिया लिच्वः छं फयेमाः ।  दुर्वासा ऋषिं उलि धायेवं ऋषिया म्ह्याय् तत्काल कान्तिहीन व शक्तिहीन जुइ । दुर्वासा ऋषि अनं हे वद्रीकाश्रमय् वनी । 
 
वयां लिपा ऋषिया म्ह्यायं महादेवया कठोर तसस्या याइ । पञ्चमुखी महाद्यःया दँदँ तक घोर तपस्या याइ । वयागु कठोर तपस्यां महाद्यः प्रसन्न जुयाः दर्शन बिसें बरबाद फ्वं धाइ, ऋषिया
म्ह्यायं जित भाःत चूलाका बिउ धकाः धाइ न्याक्वः तक धाइ । वयां लिपा महाद्यवं छं न्याक्व तक भाःत माल धाल आः छं न्याम्ह हे भाःत दइ धकाः धाइ । महाद्यःया थज्याःगु खँ न्यनाः छम्ह मिसाया न्याम्ह भाःत दतधाःसा लोकं छु धाइ ? थ्व ला मिसा जातया हे घोर अपमान मजुल ला ? धकाः धायेवं महाद्यवं छं हे न्याक्वः तक भाःत माल धकाः धाःगुलिइ न्याम्ह हे भाःत दत । तर थ्व जुनीइ मखु । मेगु जुनीइ जक । थ्व जुनीइ छन्त भाःत सुख मदु । छं पुरुषोत्तम मासया अपमान यात, जितः यम्ह दुर्वासा ऋषियात नं अपमान यात, अथेजुयाः छं थ्व दुःख फयेमाल । आः छुं ई लिपा धर्मात्मा जुजु द्रोपदं यज्ञ याइ । छ अन हे यज्ञया अग्निपाखे जन्म कायेत हु । महाद्यवं धाःथें द्रौपदीया रुपय् यज्ञया अग्निं जन्म जूगु खः ।   
भगवान श्रीकृष्णं थ्व फुक्कं खँ धायेधुंकाः आः छिमिसं नं पुरुषोत्तम मासया ब्रत च्वं १४ दँ पूवनेधुंकाः छिमिगु बनबास नं पूवनाः उद्धार जुइ धकाः धाइ । अले युधिष्ठिरं नं थः किजापिं लिसे पुरुषोत्तम मासया ब्रत च्वनी । 
 
थुगु पुरुषोत्तम मासय् मां, अबु, सा अले भगावन श्रीकृष्णया भक्ति यायेमाः । थ्व लाय् तीर्थय् वनाः म्वः ल्हुइवं ऊर्जा चूलाना पुण्य दइ । पुरुषोत्तम भगवानया निष्ठापूर्वक पूजा यातधाःसा काय् म्ह्याय्, धन दौलत, सुख चूलाइ अन्तय् गौ लोकय् वनेदइ धकाः शास्त्रय् च्वयातःगु दु । उकथं हे सनातन धर्म श्रीमद् भागवतय् थुगु लाय् दान बिलधाःसा अक्षय पुण्य चूलाइ धयातःगु दु । अथेजुयाः थ्व लाय् पुजा, हवन, व्रत, ध्यान, दान, दीप, वस्त दान यायेमाः । धन वैभवया लिसे पुण्य चूलाइ ।  
 
पुरुषोत्तम मासय् छु याःसा श्रीहरि विष्णु भगवानं उद्धार याइ धइगु सन्दर्भय् दकलय् न्हापां मन्त्र जप यायेमाः । ॐ नमो भगवती वासुदेवाय धकाः मन्त्र जप यायेगु व श्री विष्णु सहस्रनाम, एकादशी महात्यम्य वाचन यायेगु, पुरुषोत्तम मासया बाखं न्यनेगु वा कनेगु याःसा शुभ मंगल जुयाः वरत्र व परत्र निगुलिइ थासय् सुखभोग यायेदइ धकाः शास्त्रय् न्ह्यथनातःगु दु । 
न्हिं छछाः जक नयेगु यायेमाः । सात्विक भोजन यायेमाः, लाभा प्याज तकं नयेमजिउ धयातःगु दु । यक्व भक्तजनपिं मुनाः पुरुषोत्तम मासया बाखँ न्यनेगु, असल व्यवहार आचरण यायेगु, दीप दान, वस्त दान, श्रीमद्भागवत ग्रन्थ दान यायेमाः थुकिं अक्षय पुण्य चूलाइ। मलमासय् व्रत वास, ध्यान यायेगु व गरिब दीन दुःखीतय्त छतका दान बिलधाःसा सछिगू गुण फल चूलाइ धकाः शास्त्रय् धयातःगु दु। 
 
उकथं हे पुरुषोत्तम मासय् न्यान्हु तक लगातार याइगु दानय् प्रतिपदाया न्हिं वहःया पात्रय् घ्यः तयाः द्यःयात छायेमाः। दुतिया कुन्हु सिजःया थलय् लुँ तयाः द्यःया पुजारीयात दान बीमाः । तृतिया कुन्हु चना, चतुर्थी कुन्हु छोहरा व पञ्चमी कुन्हु साखः व अरहरया दान बीमाः धयातःगु दु । 
 
पुरुषोत्तम मासय् फुक्कं कर्म याये मजिउ । दैविक ज्या नं याये मजिउ, इहिपा, कय्ता पूजा, छेँ दनेगु, न्हूगु छेँय् वनेगु, न्हूगु सवारी साधन न्याये मजिउ। उकथं हे द्यःया मूर्तिइ प्राण प्रतिष्ठा यायेगु, बोरिङ यायेगु, तुं खनेगु थेंज्याःगु ज्या नं याये मजिउ । झीगु जीवनय् आपालं थथ्याः क्वथ्या जुइगु जुयाः यायेमिजउ धाःगु ज्या यात धाःसा बांलाइ मखु । 
 
झीगु धर्म, संस्कृति व परम्परायात पाश्चात्य प्रभावय् लानाः झीगु धर्म, संस्कृतिं वर्जित यानातःगु ज्या यातधाःसा आपालं नोक्सनाी फयेमाली । अथेजुयाः झीगु धर्म, संस्कृति व परम्परायात सम्मानपूर्वक पालना यायेमाः । झी नं अनुशासित जुयाः थःगु कर्तव्य पालना यानाः च्वनधाःसा जीवन सार्थक जुइ । अले थ्व लोक व परलोकय् नं झीत आपालं पुण्य चूलानाः गौ लोकय् वनाः च्वनेगु ह्वःता दइ ।