नेपालय् स्वास्थ्य बिमा ज्याझ्वः न्ह्याकूगु इलय् राज्यपाखे छगू महत्वपूर्ण सामाजिक प्रतिबद्धता प्वंकूगु खः। नागरिकयात आर्थिक अभावया कारण उपचारपाखे वञ्चित जुइ म्वालेमाः धकाः।

तर थौं ज्याझ्वः कार्यान्वयन यायेगु झ्वलय् स्वास्थ्य बिमाया मू आज्जु हे संकटय् लाःगु दु । स्वास्थ्य बिमा बोर्ड नकतिनि हे देयन्यकं ३६४ अस्पताल नाप स्वास्थ्य संस्थायात करिब २ अर्ब तका  भुक्तानी याःगु दु । थ्व पलाः तसकं सकारात्मक जूसा थुकिइ स्वास्थ्य बिमा ज्याझ्वःया गम्भीर संरचनागत समस्या समाधान याये फुगु मदुनि । वास्तविकता धायेगु खःसा बिमा कार्ड ज्वनाः अस्पताल वनिपिसं सेवा कायेफइ कि मफइ धइगु धकाः धाये थाकुयाच्वंगु दु ।

अस्पतालं बिमा सेवा स्थगित जूगु सूचं टिकातःगु दुसा गनं वासः मदु धायेगु यानाच्वंगु। गनं परीक्षण तकं यानाच्वंगु मदु । थज्याःगु अवस्थाय् नागरिकं बिमा ध्यवाः पुलातःसां थःगु हे खर्चं वासः यायेत बाध्य जुयाच्वंगु दु । निजामती कर्मचारी, सेना, प्रहरी, बैंक कर्मचारी, स्वास्थ्यकर्मी नाप मेमेगु थीथी समूहय् बिस्कं बिस्कं स्वास्थ्य सुरक्षा योजना सञ्चालनय् वयाच्वंगु दु । थज्याःगु विभाजित प्रणालीं लागत अप्वयेकेगु नापं व्यवस्थापनय् तक समस्या ब्वलनाच्वंगु दु। हलिमय् तसकं ताःलागु स्वास्थ्य बिमा अभ्यास स्वयेगु खःसा, अन प्राथमिक स्वास्थ्य सेवाय् आधारित ‘गेटकिपर’ प्रणाली खनेदु ।

बिरामीतय्स तप्यंक  थिकेगु विशेषज्ञ सेवा कायेगु स्वयां न्हापा क्वछिनातःगु पारिवारिक चिकित्सक वा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमार्फत सेवा काइ । थुकिए खर्च नियन्त्रण, सेवाया गुणस्तर अप्वयेकेगु व बिमा कोषयात बांलाकेमाः । नेपालय् थज्याःगु प्रोटोकलया प्रभावकारी कार्यान्वयन जुइ फुगु मदुनि । मेगु महत्वपूर्ण वासःया व्यवस्थापन खः । नेपाल औषधि लिमिटेड थेंजाःगु सार्वजनिक संस्थां बिमा यानाच्वपिंत माःगु वास ४० निसे ६० प्रतिशत तक उत्पादन याये फत धाःसा वासः भाः यक्व कुहांवयेफु । आः स्वयेगु खःसा बिमा खर्च तःधंगु खर्च वासलय् जुयाच्वंगु दु।

यदि वासः न्यायेगु, वितरण व उपयोगय् पारदर्शी नाप वैज्ञानिक प्रणाली लागू यायेफत धाःसा थुकिं आपालं लवः कायेफइ । मेता खँ छु धाःसा स्वास्थ्य बिमा बोर्डं पटक–पटक सुविधा थैली, दररेट, भुक्तानी प्रणाली व कार्यविधिइ हिलाच्वंगु दु । नीतिगत स्थायित्वया अभावं अस्पताल, स्वास्थ्यकर्मी व सेवाग्राही अन्योलय् लानाच्वंगु खने दु । छु नं राष्ट्रिय सामाजिक सुरक्षा ज्याझ्वः गैरसरकारी संस्थाया परियोजना थें वाः वाः पतिकं हिलेगु विषय मखु । वास्तविक सफलता धइगु उगु इलय् जक जुइ, गुगु इलय् बिमा यानाच्वपि अस्पतालय् याउँक उपचार यायेफइ । वासः बिना झन्झत कायेफइ व आर्थिक चिन्ता बिना स्वास्थ्य सेवा कायेफइ ।

थौं नं द्धलंद्वः नागरिक उपचारया निंतिं अस्पताल वनाच्वंगु दु । अय्न बिमा प्रणालीपाखे अपेक्षित राहत काये फयाच्वंगु मदु। दकलय् महत्वपूर्ण खँ धइगु बिमा ज्याझ्वः धइगु केन्द्रया संस्था मखु, नागरिकतय्स यायेमाः । स्वास्थ्य बिमा असफल जूगु केवल छगू जक ज्याझ्वः असफल मखु, लखं लखं नागरिकतय्गु स्वास्थ्य सुरक्षाय् विश्वास कमजोर जूगु खः । नागरिकं पूगु शुल्कया प्रतिफल सेवा खः, आश्वासन मखु । सरकारया ध्यान वनेगु लिवाये धुंकल।