२०८३ मङ्सिर ७, आइतबार

कवि गुरु दुर्गालाल दाइ जिगु मिखाय्

शाक्य सुरेन | ञंलागा एकादशी ११४६, असोज २० मंगलवाः

कवि दुर्गालाल, ख्वबिलु कवि, जनकवि दुर्गालाल, झी कवि दुर्गालाल, थौं झीगु न्ह्यःने मन्त । वय्कः मदये न्ह्यः वय्कःया जन्मन्हि । वय्कःया म्ह्याय्या जिचा भाजु जिमि सम्धि खलः । उकिं दुर्गालालया छय् व जिम्ह छय् नोयन दुर्गा दाइयात सगं बीगु ज्याझ्वः दुगु खनी । उकुन्हु इमि ज्याथाम्ह दुर्गा बाज्यायात फलफूल सगं बियावल । व किपाः जिं फेसबुकय् तइबिया । वया छिं न्हिं लिपा २०८३ साउन ३१ गते बहनी निदा श्रेष्ठया मेसेज ब्वना ‘बा दुर्गालाल बित्ुन भयो भर्खर १०ः३० मा’ । चान्हय् १२/१ बजे जिं ला छय् नं दुर्गादाई भेट्नु भयो धकाः ब्वनाच्वना । चान्हय् तिरि मय्जुं जितः धाः वल –दुर्गा दाइ मन्त खनी, निदा भौ नं फोन यानाहःगु । दोहोरे यानाः मेसेज ब्वना खः खनी । दुर्गालाल भर्खर बित्नु भयो । अले जिं वय्कः दुर्गादाईया म्ह्याय् सुचिता श्रेष्ठयात फोन याना । फोन ल्ह्वन । खः बहनी १०ः३० ता इलय् बा मन्त । अन अप्वः छु धायेमफु । ख्वया जक च्वन । अले जिं वय्कःया काय् सुमन श्रेष्ठयात फोन याना–खः बा मन्त, थन बुढानिलकण्ठ छेँय् मन्त । कन्हय् सुथय् जक खबर याये धकाः च्वनागु । वय्कःया अनुमति कयाः उघ्रिमय िजं मनं खनाः थें पासापिंत व हनेबहपिंत खबर याना । कवि दुर्गालालं झीत त्वःता वन, तर छुं न्हिं न्ह्यः वय्कःया फेसबुक पेजय् न्ववानाच्वंगु ब्वनाच्वना ‘मेगु जन्म यदि दु धइगु खःसा, मेगु लोक यदि दु धइगु खःसा अनं नं जि जन्म काये मानि, जि अझ नं म्वायेमानी । थुलि म्वायेगु रहर दनिम्ह वय्कलं बुद्ध धर्म व दर्शनया प्रभाव जुइमाः सहज कथं याउँक ९३ दँया उमेतर झीत त्वःता वन । वय्कलं झीत त्वःता वन तर वय्कःया ‘चिनियाम्ह किसिचा’, ‘ताइभावा’, ‘झसुका’, ‘सर्ग सिबें धर्ती नमिग्वाः लिसें आपालं कृति सदां ल्यनाच्वनी । 
 
फूलको आँखामा फूलै संसार, सयथरी बाजां एउटै ताल, राग मि नुगलय् गुनुगुन न्वयेकाः, यो जितः नं देश यः, झी झीगु निम्ति मखुसा नेपाःया निंतिं म्वायेमा, झीगु भाषा, झीगु संस्कृति आदि म्ये च्वयाः झीगु धुकु जायेका थकूगु दु । थ्व धुकुया कारणं वय्कः न्ह्याबलें झीगु न्ह्यःने दयाच्वनी । 
 
वय्कःया मचा ई तसकं दुःख, गरिबी ब्वलंम्ह । अथेजुयाः हे जितः वय्कःया साहित्य थिउगु खः । न्हाय्कं त्वालय् येँय् स्वम्ह पाहां वल कि छम्ह खाताय् वय्कः नापं हे च्वनेमालीगु कोठाय् वय्कःयात नापलाये लँ । जिगु कूल छेँ यल, हखाय् जूसां जि नुवाकोटया त्रिुशुली जन्म जूगु खः । कवि नातीवज्रया संगतं जिं मचाबलय् हे दुर्गालला दाइ म्हसिके खन । न्हान्हापा कविता गरिबी व मतिनाया भावं जाः । वय्कःयात ख्वबिलु कवि नं धाइगु । जिमिगु निंतिं ‘ख्वबिलु’ व ‘दुर्गालाल’ पर्याय खँग्वः खः । लिपा वय्कः प्रगतिशील भावना, सहितं प्रभावित जुयादिल, प्रगतिशील म्ये च्वयादिल । उत्तार्धय् वयाः वय्कलं बुद्धधर्म प्रभावित जुयादिल । आनि छोइङ डोल्माया संगतं ला वय्कलं ‘मेरो पाइतला ले किरै नमरोस’ या भावना ब्वलंकादिल । 
साहित्यय् जक वय्कः विशेषता मखु । वय्कःया ‘वाचन कलाया मेगु हे विशेषता खः । गुकिं हिनुहिनुलिइ वय्कःया खग्वःया तरंग थ्ययेका बी । आवेश कथं÷ विरह कथं÷ थ्व  वय्कःया गुण राजभाइ जकःमिं जु भचामभचा नालाकाःगु दु। वय्कःया गुण स्मरण यानाः जिं नं भचा भचा अनुशरण यायेधकाः प्रण यानाः थौं थः गुरुयात लुमंका । जितः लसय् लसकुस म्ये, नेवाः म्ये, कविता च्वयेगु स्यना बिउम्ह गुरु वय्कःया हे खः। दुर्गालाल दाइया बारे यक्वस्यां यक्व च्वइतिनि । जिं थः नाप स्वापू दुगु खँ जक थन च्वयेत्यना । ताकि छुं न्हूगु खँ नं दइ पाठक पिंत । जि मचाबलय् लेखक जुइगु रहरं थपू बाखेया सफू पिकायेत दुर्गा दाइ थाय् वना । म्हाः मधाः । जि मचायात विश्वास यानाः बाखं ल्ह्यया बीत ग्वाहालि यानादिल । छपू बाखं ‘देबबहादुरया खुकुरी’ वय्कःया निपु बाखँ नायो नकिं, शाक्य सुरेनया स्वपुगु बाखं  ‘कल्पनाया मतिना, सुशील शाक्य,प्यपुगु बाखं ‘हाचां’ आनन्द शाक्य ‘मित्र’ । का, जिं धाधां वने, भाइ नं च्वया यंकी धाइ, वय्कलं आकासय् छकः स्वयाः गम्भीर जुयाः भावुक नुगलं मचायेक थःगु भाव प्यंका है । जि कापी च्वयावने । अले ब्रेक फास्ट याये, जाकि चुंया क्वाति । उकिं जाकि चुंया माकूगु क्वाति जितः साप यः । उबलय् सुमन व सचिता मचा हे तिनि । थ्व थँबहीया खँ खः । उगु सफूया नां वय्कःया थःगु हे ल्हातं च्वयाः ‘समय’ धकाः ब्लक दयेकाः थम्हं हे प्रुफ स्वयां जितः लेखक याना बियादिल । 
 
जितः छक्वः मति वन । वय्कःया भाव ला सफुतिइ वइ वय्कःया वाचनकला रिकर्ड यायेमफुत कि झीपिं द्याइ । उकिं वय्कःया वाचनकलायात नं अभिलेख यानातयेमाः धइु मनंतुना यलया वरिष्ठ क्यामेराम्यान सिद्धार्थ शाक्यंयात ब्वना । अलबय् वना । लिपा लायेधुंकल । शरीरं मबिउ । वय्कलं ल्याय्म्हबलय् थें तुं वाचन याये मफये धुंकल । थम्हं वाचन यानागु थःत हे चित्त बुझे मजुइ धुंकल । अथे नं रिकर्ठ याना । व हे फुटेज हनुमान ध्वाखाय् वय्कःया जन्मन्हि माने याःबलय् डकुमेन्ट्री दयेकेत ज्याख्यलय् दत । उबलय् वय्कलं धयादिल, खः, यलया ध्रुवकृष्पण ‘दीप’ कवि नं तसकं वाचन यायेसःम्ह खः । वय्कःया सः नं रिकर्ड यायेगु ल्वःमंकेमते । वय्कः नं मफयाच्वंगु, वय्कःयाके नं न्हापाया स्प्रिट मदयेधुंकल । अय् नं वय्कःया बिस्क पहःया मौलिक कविता वाचन कला रिकर्ड याये खन । 
स न्यना तयाथें दुर्गालाल दाइया कविता गुरु कविवर सिद्धिचरण खः । वय्कः बरोबर थँबहीया छेँय् झायादी । छन्हु रामशेखर ख्वपाया ख्याली न्हिली लेखक अन झायाच्वनादीगु । छपु शीर्षक दुनिगु बाखं वय्कलं न्यकादिल । जिं नं न्यने खन । बाखं न्यनेसात कि दुर्गा दाइ नं धयादिल, ‘का, च्वयादिसँ ‘सिमात फःफः स्व’ वय्कःया थ्व बाखं तसकं प्रचारय् वल ।  
उकुन्हु वय्कः मदुगु कन्हय् कुन्हु सुशीला शाक्य कन्यामन्दिरय् वय्कःया ेचेला रत्नशोभा शाक्य व डा. पुष्पराज राजकर्णिकार जिपिं प्यम्ह बुढानिलकण्ठय् वना । लँपुइ खँ जुल, दुर्गालाल दाइया क्लासय् च्वनेत व वय्कःया लेक्चर न्यनेत न्हाय्पं हे यलं निसें कन्या मन्दिर थ्यंकेगु हँ । योगेश बैद्यजु यल गाबहालय् च्वनादीबलय् वय्कःया मुस्मां तिरि मय्जु नाप खँ ल्हायेगु मौका लूगु । वय्कःला कन्यामन्दिरय् दुर्गालालया ेचना खनी । उकिं नेवाः नं थें बांलाक खँ ल्हाये सःगु, च्वये सःगु अले नेवाः समाजया याक योगेश बैद्यया सःयात मतिना याये सःगु । 
 
दुर्गालाल दाइ नं जिगु ‘छम्हु आकाश’ मुक्तक सफुती ‘दासि वःगु लसता’ शीर्षकय् थुकथं मन्तुना प्वंकादिल, ‘पत्रपत्रिकाय् वय्कःया कवित खनीबलय् जितः परदेशय् छम्ह स्वदेशी ध्वःदु थें जुइगु ।’ दुर्गादाइया प्रभावं जि च्वयेगुपह: व ब्वनेगु पहः थें दुर्गालालया थें च्वन । जिं जिं च्वयागु नेवाः म्हे जिं च्वयागु मधाः, दुर्गालाल दाइ नं च्वःगु धाइग्ु । उकिं दुर्गालला दाइया प्रभाव तापाकेत थ?गु मौलिकताय् खोजय् स्वदँ प्यदँ तक जि दुर्गालाल दाइया थाय् मवना । थ्व खँ जिं वय्कःया जन्मन्हिया लसताय् पिदग्ु दुर्गालाल विशेषांक च्वया । वय्कलं सःताः जितः ‘छाय् थथे च्वयागु ? छपू निपू छंगु रचना न्यंकि’ धाल । र्जिं न्यंका ‘भिंद्यः गुथियागु मूसःगु अय्ला यो मै, लू वैम्ह झन ज्वाय् ज्वाय् रे, खः ला यो मै, च्वयागु च्वे बगैंचा, म्येयागु क्वय् बगैचा, माया लुगु चाकूग न्हा, लोमनागु मदु मैंचा । 
 
छ व जि व झिपिं जानाः सिलु थ्यंगु, लोमन ला, च्वापु ध्वनाः सिला वैगु लोमन ला मदु मैचा । गपाय्सकं निमीमा, निर्मोही मिसा रे, पलख प्यु धया वन थःगु लिँपु लिना रे ।आदि आदि । अले ‘अं’ धाधां वय्क मौन जुयादिल । 
 
वय्कः प्रगतिशील लेखक जुयादिल । क्रान्तिकारी लेखक जुयादिल । हरेक सभा समारोहलय् नेवाःतय्गु विद्रोहया कःघानाः वय्कलं लसकुस म्ये च्वयादीगु । हितकार वीर सिं कंसकारजु अज्याःगु हे दुर्गादाइया म्ये कंकलन यानाः छगू सफू पिथनादि, ‘सर्ग सिबें धर्ती नमिंग्वाः ।’
 
२०२७/०२८ सालया खँ जि कीर्तिपुर प्राथमिक शिक्षकया तालिम वयाच्वनागु दु । राजाराम प्रसाद सिंह चुनाव भाग कयाः बबाल जूगु ई । त्रिशुलीया दाजुपिसं नेपालभाषा व नेपाली भाषा तयाः ‘त्रिशुली’ नामं छगू स्मारिका पत्रिका पिकाःगु जुयाच्वन । त्रिशुलीया म्ये हालिम्ह दाजु बसन्त डंगोल व लक्ष्मणलाल ‘नेवाः’ वनाः दुर्गा दाइयाके कवित फ्वं वंगु जुयाच्वन । वय्कलं कविता बियाहल ‘छम्ह गरिबं हाःगु राष्ट्रिय म्ये’, ‘अय् थ्व जिगु नं देश खःसा ग्व जितः जिगु अंश ग्वः ?’ धइगु खँग्वः दुगु म्ये । म्ये न्हापांगु पेजय् छापे जुल । पञ्चायत कालया ई अञ्चालाधीशया स्वीकृति मदयेकं पत्रिका पिहां वइमखु । थ्व झ्वःला वय्कलं मेमेगु स्वंगू प्यंगू पत्रिकाय् बिया छ्वबलय् बाय्न्ड जूगु जुयाच्वन । आखिर त्रिशुली प्रगतिशीलवादी पञ्चतय्गु दबाबं थ्व पत्रिका अञ्चलाधीशया लुहां पिहां वल । अनंलि थज्याःगु ज्या ज्वनाः गुबलें दुहां वयेमते धकाः अञ्चलाधीशं पत्रिका लुखाय्थ्यंक वांछ्वया बिउगु जुयाच्वन । दुर्गा दाइया व म्ये नं हिट जुल, पत्रिका नं हिट जुल । त्रिशुली पत्रिकाय् प्रकाशित जूगु धकाः अले थीथी पत्रिकाय् प्रचार जुल, छापे जुल । भृगुराम दाइया कोकिल कण्ठ सः थाय् थासय् पिज्वल, ‘यः जितः नं देश यः, तर जि मखं जिगु देश ग्व ?’
दुर्गा दाइया आनी छोइङ डोल्मा लिसे संगत जुल । दुर्गा दाइया च्वसाय् आनीया सः, न्ह्यू वज्राचार्यया संगीत छगू अद्भूत संयोजन हे जुल । यक्व हे दार्शनिक, मतिना, धर्मया म्ये पिदन । उकि मध्ये वेजोड म्ये ‘फूलको आँखामा फूलै संसार ।’ 
दुर्गा दाइ नं जितः धाल, जिथाय् आनी वयाच्वन, छ बुद्धधर्मय् लगे जुयाच्वंम्ह छं नापलाये माम्ह व । तर जिमिं नापलायेगु अवसर मवः । दुर्गा दाइया मन तयेत हे जक आनी छोइङ डोल्मा व जि छकः दरबार मार्गया नाङग्लो रेष्टुरेन्टय् वनाः परिचय याना । थ्व जितःयाःगु दुर्गा दाइया मतिना खः । 
छकः दुर्गा दाइ नं जितः छेँय् सःतल । अय् सुरेन भाइ, गोयन्काया सफुतिइ च्वंगु थुपिं दिव्य वचन जिं अनुवाद याना । थुपिं छन्दया श्लोक मखुला ? जिं धया थ्व छन्दया मखु, गुरु गोयन्काजुं च्वयादीगु निझ्वःया दोहा खः । थ्व पिथने दःसा जिउ । विहारय् वनिपिं सुं दाता पासापिं म्हसिउला ? जिं थ्व खँ डा. सुमित्रा मानन्धर ततायात धया । वय्कलं उघ्रिमय ५० हजारया चेक च्वयाबिल । थ्व ध्यबां थुुपिं दोहालय् च्वन, रिकर्ड जुल । तर क्यासेट प्रकाशन यायेत हाकनं थ्व खँ डा. सुमित्राया न्हाय्पनय् थ्यन । उबलय् डा. सुमित्रा बुढानिलकण्ठ विपस्यना ध्यान केन्द्रया नायः । वय्कलं थ्व खँ ध्यान केन्द्रया बैठकय् तयादिल । थ्व गोयन्का गुरुया कवि दुर्गालला दाइ नं नेवाः भासं अनुवाद यानातःगु क्यासेट इगतपुरी केन्द्रीय ध्यानकेन्द्र पाखे हे पिथनीगु जुल । दुर्गालाल दार्य न्हय्न्हुया विपस्यना शिविरय् ध्यान छकः च्वनेगु, अनुभव यायेगु इनाप यानाः । 
विपस्यन वनेगु तयारीया निंतिं सुमित्रा लिसे ध्यानगुरु आनन्दराज शाक्य, मदन तुलाधर, दुर्गा दाइ, जि, आनीछोइङ डोल्मा किन्डोलय् लञ्च बैठक यायेगु कथं सःता सहलह यानादिल । दुर्गा दाइ याकः वनेमखु धाःगुलिइ जि नं नापं ध्यान च्वनेगु खँ जुल । कवि विजय सुब्बाया गाडीइ च्वनाः शिविर च्वंवनेगु थाय् नं स्वः वनेगु जुल । ध्यान च्वनेगुया छन्हु न्ह्यः जि तयारीया निंतिं छेँ नापलाः वना । दर्गा दाइया ख्वाः खिउँ । उत्साह मदु । भाइ, जि म्हिगः निसें प्वाः झ्यातुसे च्वनाच्वन । म्ह भचा सुख मदु । वने फै थें मच्वन । जि ला सिमां कुतुं वंम्ह थें जुल । 
लिपा सिल, छन्हु न्ह्यः वय्कःया पुलांम्ह अय्ला त्वनेबलय्या पासां, छं नं विपस्यना वनाः नैला ? धकाः किमिसाक्क ख्याःगु जुयाच्वन । क्यासेट प्रकाशनया झ्यालंि वनाच्वन । लिपा आनी छोइङ डोल्मां लगानी यानाः पिथना दिल । फुक्क मनंतुनाथें जुइ मखुगु जुयाच्वन । 
‘थुया’ धाःगु वय्कःया कविता सफू, नेपाली व अंग्रेजी भाषा  नं तया पिथनेगु वय्कःया मनसुवा जुयाच्वन । जिगु बायोडाटाय् वय्कलं शिक्षालय् बी(ए, अज्रेजी मूल विषय च्वयातःगु खंगु जुयाच्वन । जितः अंग्रेजीं अनुवाद यायेत धइच्वना दिल । जिं खःगु खँ तप्यंक धया, नाइट क्याम्पस ज्वाइन जुयाः सरकारी स्कुलय् ब्वनाम्हं अनुवाद यानाः नये फइमखु । बरु जिम्ह किजा भोगेन्द्र शाक्य अंग्रेजी कविता, लेख अनुवाद यानाच्वंम्ह सायद वं फइ । किजायात नापलाकाः स्वया । लिपा हनेबहम्ह तीर्थराज तुलाधरया खँ पिहांवल । वय्कलं जितः तीर्थराज तुलाधरया थाय् ब्वना यंकादिल । वय्कः अंग्रेजीविज्ञ, नेवाः ग्रन्थ अंग्रेजीं अनुवाद याम्ह, विश्व बाखं पुचः अंग्रेजीं नेपालभाषाय् अनुवादन याम्ह धकाः सिउ जिं । नापलाये जक खंगु नं अहोभाग्य जिगु । तर वय्कः तसकं वृद्ध जुइधुंकूगु जुयाच्वन । मिखां हे मछू । जिं कविता ब्वना पाठ यायेमाःगु, अले वय्कलं अंग्रेजीं अनवाद यानाः धयाहःगु नोट यायेमाःगु । अहो ! थ्व ला साप हे अव्यवहारिक कष्टपूर्ण अनुवाद जुइगु जुल । थुलिथ्यंक कष्ट मयायेत जिं दुर्गा दाइयात अनुरोध याना । 
 
‘सिलु’ नेवाः फिल्म बनेजूबलय् जि नं फिल्मय् ल्हाः तयेमास्ते वल। देय् दबूया पुलांम्ह नायः पवित्र वज्राचार्यया अबुजुं च्वयादीगु ‘बसुन्धरा’ महिलावादी बाखंयात फिल्म दयेके  मास्तेवल । जिं मिलन चखुया माध्यमं दीपक आलोक धाम्हेसित पटकथा च्वनेत ज्या बिया । बाखं ला वहे खः । तर पूरा हिन्दी फिल्म स्वरुपय् च्वयादिल । मजिल धयाः जि दुर्गा दाइथाय् वना । दुःख प्वंका । धात्थें पिथनेगु खःला ? खःसा जिथाय् हे जा नयेगु कथं कन्हय् जिथाय् वा धयादिल । वय्कलं धाधां यंकल जिं च्वयावं यंका । थथे स्वकः अभ्यास यानाबलय् फिल्मया रुपरेखा तयार जुल नेवाः पहः कथं । फिल्म सुटिङ जुइगु पक्का जुल । वा, जिं हरेक डाइलग सहित च्वयाबी धयादिल । यक्व कारणं यानाः थ्व जिगु क्षेत्र मखु धकाः ल्हाः लिकाना । 
 
कवि धइपिं गुलि भावुक जइ धइगु या चिं । छन्हु जितः छम्ह नेपाली भाषाया कवयित्री धयादिल, दुर्गा दाइ नं जिगु कविता सफू ब्वनादिल खनी । प्रत्येक कविता ब्वनाः वय्कलं मेगु कविता च्वयादिल खनी । आः जिगु कविताया चित्र हे तयाः वय्कःया कविताया सफू पिथनेगु रहर जुयाच्वन । अथे याके बी जिइ कि मजिइ सुरने ? जि अवाक् जुल । खँ मथुल । खँ हे मथुइक जिं धया, ‘थ्व कतःपिंत न्यनेगु खँ मखु, थःगु मनं थें यायेगु खँ खः । वय्कलं अनुमति बियामदी खनी । चित्र मदयेक सफू पिथन । व दुर्गा दाइया सफूया नां खः ‘तपक’ खँ छु धाःसा कवयित्रीया इहिपाः जुयाः मचाया मां जुइ धुंकल । न्हाप व मिसाया मेम्ह प्रेमिका दु खनी । अले अज्याःगु भावना क्लाइमेक्सय् थ्यंकाः भाःतं थुइक िधकाm माइन्ड याइ धकाः भाव मोड याइगु जुयाच्वन । थ्व दुर्गा दाइयात मजिल । मोहन नुगलय् घाः लात, छटपट जुल, व्यथा तछ्यानाः धायेमास्ते वल । अले वय्कलं प्रतिकृया च्वयादिल ‘तपक’ या नामं । 
थथे यक्व खँ दु, आःयात थुलि हे जक धाये । दुर्गा दाइ जिं स्वये जनकवि जक मखु, लोक कवि नं खः । असंत्वाःया दबू कुनय्, रामं हं जि गन वने, लः बिया ह्वयेकूगु स्वां आदि आदि सर्वसाधारण नेवाःतय्सं दुर्गा दाइ नं रचना यानातःगु धकाः मसिउ । वय्कःपिंत व लोक म्ये खः । 
 
वय्कःया ‘सितु’ पत्रिकाय् पिहांवःगु ‘बिहांचुली’ छधाः प्याखं नं प्रभावित जुयाः जिं त्रिशुली ‘देवकोटाको निधन’ प्याखं च्वया, स्यनाः, म्हिता। 
जम्हि गुरु अश्वघोष भन्ेत नं ‘नेपाली बौद्ध परिषद’ संस्था स्वना तःबलय् ‘निमन्त्रणा’ अपेरा क्यनेगु ज्या जूगु जुयाच्वन । उगुअपेराया बौद्ध बाखंचु श्रामणेर सुदर्शन कवि दुर्गालालयात बिउगु जुयाच्वन । छन्हु नेवाः देय् दबूया थौंकन्हय् नायः रश्मिला प्रजापतिया अबुजु श्याम प्रजापतिया थः तिरिमय्जु मदुगु दुःखय् वय्कःया लुमन्तिइ बुद्धधर्मया महानन्द शाक्य न्हूबाखंया शैली प्रस्तुत यायेगु रहर याःगु जुयाच्वन । निमन्त्रण या बाखंचु बुद्धधर्मया छु किताबय् दु ? मालेकुले यानाः जितः न्यनेगु यानादिल । जिं दुण्डबहादुर वज्राचार्ययात न्यन । थ्व ‘निमन्त्रणा’ या बाखं थेरवाद बुद्धधर्मया बाखनय् गनं मखना, सुदर्शन भन्ते नं गनं काःगु जइ । वय्कलं धयादिल, बाखं महायान बुद्ध धर्मय दु । जंगबहादुरया पालय् बुद्ध धर्मया सफूत लँय् वांछ्वयाः बिउबलय् हडसन नं उकियात भारतया संस्कृतविज्ञ पिंत सःताः अनुसन्धान याके बिउगु सफुतिइ थ्व बाखं दु । थुकथं निमन्त्रणाया बाखंचु पत्ता लगे जुल । निमन्त्रणा अपेरा नेपालभाषाया ज्वः मदुगु अमूल्य निधि खः । दुर्गा दाइया मास्टर पिस खः।
 
यद्यपिं दुर्गा दाइ नेपालभाषा व नेपाली भाषया ज्वः मदुम्ह कवि, बहुआयामिक व्यक्तित्व जयाच्वन । मस्तय् मचा कवि, बुरातय् लोक कवि, धार्मिकया लिउ भजन कवि, जनताया जनकवि, राजनीतिक व्यक्तित्व पिनिगु निंतिं क्रान्तिकारी कवि खःसा गरिबीं ब्वलनाः मास्टर जागीर नयाः अद्धितीय कवि कथं जनताया मनृु जुयाः, कविताया प्राण जुया: झीत त्वःतावंम्ह कविया बारे छगू लेख पुवंक च्वये मफइमखु । च्वच्वं वने वय्कःया पलाखय् पलाः तया वय्कः ख्वबिलु जीवन जित झन मार्मिक जू, कवि ख्वबिलुया ख्वबि ब्वनाच्वन, जीवनया लँपुइ लुइका च्वने । जय जय जनकवि दुर्गालाल ! सुभाय् ।