जलवायु हिउपा सम्बन्धी विश्व सम्मेलन (कोप–२६) थौं निसें स्कटल्याण्डया ग्लास्गोय् न्ह्यायेत्यंगु दु ।

सम्मेलन नोभेम्बर १२ तक्क न्ह्यायेत्यंगु खः । सम्मेलनय् हलिंया राष्ट्रप्रमुख, सरकार प्रमुख, सरकारी प्रतिनिधित, विषय विज्ञ, नागरिक समाज, व्यवसायिक क्षेत्र व सञ्चार माध्यमया प्रतिनिधित लिसें द्वलंद्वःम्ह मनूतय् ब्वति दुथ्यायेत्यंगु दु ।

कोप २६ अन्तर्गत हलिंया नेतातये शीर्ष सम्मेलन कन्हय् व कंसः जुइत्यंगु दु । सम्मेलनय् जलवायु सम्बन्धी थी थी समस्या व ज्यंकेगुया कुतःया खँय् सहलह जुइत्यंगु दु । हलिंया नेतातयेसं पृथ्वीयात भविष्यय् नं जीवनयोग्य दयेकेत गुकथंया पलाःत न्ह्याकेगु धइगु सकसिया चिउताया विषय जूगु दु  ।

कोपया लक्ष्य सफलतापूर्व चूलाकेत व जलवायु हिउपालिसे ल्वायेत शीर्ष नेतातयेसं स्यल्लागु योजना व विश्वसनीय योजनात दयेकेगु अपेक्षा याःगु दु । सन् २०१५ य् फ्रान्सया पेरिसय् जूगु सम्मेलनं क्वजिउगु लक्ष्यत थुगु सम्मेलनं छुं परिमार्जन याइगु ताकं याःगु दु ।

सम्मेलनय् नेपाःया पाखें प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा दुथ्यानादी ।

हलिंया मू आर्थिक शक्तित दुथ्यागु जी ट्वेन्टी पुचःया नेतात करया दरय् एकरुपता हयेत ताःलाःगु दु ।

इटालीया रोमय् मुंपिं उमिसं बहुराष्ट्रिय कम्पनीतये नाफाय् म्होतिइ १५गु प्रतिशत कर तयेगु सहमति याःगु खः ।

पुचःया निगू दुजः देय् चीनया राष्ट्रपति सी चिनफिङ व रुसया राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन भर्चुअल माध्यमं स्वागु जी ट्वेन्दी सम्मेलनय् अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनं करया दरसम्बन्धि प्रस्ताव तयादीगु खः ।

थुगु सन् २०२३ तक्क पुवंक रुपय् कार्यान्वयनय् वइगु धाःगु दु । थुगु व्यवस्थां  कमजोर कर प्रणाली दूगु देशय् लगानी क्यना कर छले याइगु तःधंगु व्यवसायीक घरानाया लगाम लाइगु जूगु दु ।

कोभिड महामारी व जलवायु हिउपाया समस्या ज्यंकेगु विषययात नं जी ट्वेन्टीया नेतातयेसं सहलहया एजेण्डा दयेकुगु दु् ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरसले जी ट्वेन्टी राष्ट्रका नेताहरुलाई जलवायु परिवर्तन र कोरोना भाईरसको समस्या समाधानका लागि एकजूट हुन आह्वान गर्नुभएको छ ।

इटलीको रोममा जी ट्वेन्टी सम्मेलन शुरु हुनु अघि उहाँले जी ट्वेन्टी राष्ट्रका नेताहरुलाई जलवायु परिवर्तनको खतरनाक समस्या हल गर्न र कोरोनाको खोप वितरणको असमानता हटाउन आह्वान गर्नुभएको हो ।

उहाँले ठूला शक्ति राष्ट्रहरुबीच देखिएको भयंकर अविश्वासको वातावरण नै समस्या समाधानको अवरोध भएको भन्दै उहाँले जलवायु परिवर्तनको समस्या समाधान गर्न ब्यापक राजनीतिक इच्छाशक्तिको जरुरी देखिएको उल्लेख गर्नुभयो ।

विश्वको कुल गाहस्र्थ उत्पादनको ८० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने जी ट्वेन्टी राष्ट्रका नेताहरुको सम्मेलनले भोलिदेखि बेलायतको स्कटल्याण्डमा शुरु हुने विश्व जलवायु सम्मेलनबारे धारणा तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

महासचिव गुटेरसले विकासशील राष्ट्रहरुलाई बार्षिक १ सय अर्ब डलरको सहायत उपलब्ध गराएर उनीहरुको जलवायु अर्थतन्त्रलाई सहयोग गर्न र विश्व तापमानलाई २ दशमलव ७ डिग्रीबाट तल झार्न पनि आह्वान गर्नुभयो ।

कोरोना भाइरसको खोप वितरणमा भईरहेको असमानताको पनि उहाँले भत्र्सना गर्नुभएको छ ।

विश्व बैंकं सुडानयात आर्थिक ग्वहालि दिकेगु घोषणा याःगु दु ।

सुडानय् सेनां कू यानाः सत्ता ल्हातय् कायेधुंकाः जुयाच्वंगु प्रदर्शनया झ्वलय् याःगु दमनयात कयाः अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् व्यापक आलोचना जुयाच्वंगु इलय् विश्व बैंकं सुडानयात बियावःगु ग्वहालि दिकेगु धाःगु खः ।

सेनां असंवैधानिक तरिकां सत्ता कब्जा याःगु धासें अफ्रिकन युनियनं नं सुडानयात थःगु पुचलं निलम्बन याःगु दु । धमाधम आर्थिक अनुदान ग्वहालि म्ह्वः जुयावंबलय् नाजुक अर्थतन्त्र जूगु सुडानं गम्भीर लिच्वः फयेमालीगु आर्थिक विशेषज्ञतय्सं चेतावनी ब्यूगु दु ।

थ्व हे दथुइ, विश्व बैंक व एयुया हे पलाःया हुनिं सैनिक विद्रोहया नाइके जनरल अब्देल फत्ताह बुर्हानयात नागरिक सरकारया पुनस्र्थापनाया लागिं दबाब लाःगु धाःगु दु ।

विश्व बैंकया नायः डेभिड माल्पासं सुडानया लिपांगु घटनां तसकं चिन्तित जुयागु धासें अनया सामाजिक, आर्थिक उत्थान अले विकासया ज्याय् नाटकीय लिच्वः लाइगु धयादीगु दु ।

कोरोना भाईरसं बांमलाक्क प्रभावित देय् मध्येया छगू इण्डोनेसियां गरीब देय्तय्त नं समान रुपं खोप इनेत तःमि देय्तय्त आह्वान याःगु दु ।

कोरोना विरुद्धया लडाई याकःचां त्याकेमफइगु धासें इण्डोनेसियाया राष्ट्रपति जोको विदोदों वीवीसीलिसेया अन्तर्वार्ताय् सीमित देय्तय्त जक गाक्क खोप दइगु व चीमि देय्तय्सं म्ह्वः ल्याखय् लुधनेमाःगु अवस्थाया मदयेकेमाःगु धयादिल ।

विश्व जलवायु सम्मेलनय् ब्वति कायेत बेलायत वने न्ह्यः बियादीगु अन्तर्वार्ताय् राष्ट्रपति विदोदों थ्व संकटया इलय् तःमि देय्तय्सं चीमि देय्तय्त उदार रुपं ग्वहालि यानाः विश्व संकट समाधानय् ग्वहालिमि जुइमाःगुलिइ बः बियादिल ।

अन्तर्वार्ताया झ्वलय् राष्ट्रपति विदोदों थःपिनि अस्पतालत आः नं विरामीं खचाखच जायाच्वंगु व थःपिन्सं फक्व कुतः यानाच्वनागु धासें खोप विना थ्व संक्रमण पार याये मफइगु पुष्टि जूगु धयादिल ।

इण्डोनेसियाय् आः नं न्हिं ५०द्वः कोरोना संक्रमित अप्वयाच्वंगु दुसा १ लखत्या स्वयां अप्वःया ज्यान वनेधुंकल ।