Display Style:
Column Style
थौं महाकवि सिद्धिदास महाजुया बुदिं
लहनान्यूज | ञलाथ्व द्धितीया ११४१, असोज ७ विहीबाः
थौं नेपाल संवत् कथं यंलागाया द्वितीया तिथि, नेपालभाषाया प्यंगः थां मध्ये छगः महाकवि सिद्धिदास महाजुया बुदिं ।
नेपालभाषाया साहित्यया उत्थानय् तःधंगु योगदान बियादीम्ह महाकवि महाजुया बुदिंया लसताय् थौं थीथी खलःपुचलं थीथी ज्याझ्वःत यायेत्यंगु दु । थ्व हे झ्वलय् थौं सनिलया ५ताःत्या इलय् सिद्धिदास स्मृति समाजं भोताहिति दुवाः सिद्धिदास चोकय् मत व स्वां देछायेगु ज्याझ्वः यायेत्यंगु दु । भाषा व साहित्य ह्यमिपिन्सं सामाजिक संजालय् महाकवियात लुमंकुसें थीथी साहित्यिक रचना नं पोस्ट यानाच्वंगु दु ।
नेपाल सम्वत ९८७ यंलागा द्वितीया अथे धायेबलय् वि.सं. १९२४ आश्विन १ गतेया दिनय् येँया जनबहाः केलत्वालय् बूम्ह महाकविं नेपालभाषा पुनर्जागरणया लागिं थःगु मुक्कं जीवन समर्पण यानादिल । राणाकालय् भाषिक दमनया विरोध यासें वय्कलं थःगु मांभाय् नेपालभाषां ५० स्वयां अप्वः सफू, साहित्यिक कृति रचना यानादिल ।
सिद्धिदास महाजु (वास्तविक नाम सिद्धिदास अमात्य) नेपाल भाषाका महाकवि हुन्। उनले रामायणलाई नेपाल भाषामा अनुवाद गर्नुका साथै नैतिकतासँग सम्बन्धित निकै कविताहरू रचना रचना गर्नुका साथै सज्जन हृदयाभरण, सत्यसती, संवाद, सिद्धिदास थःगु मिखाय् व शिवविलास बाखं आदि दजनौ कृतिहरु रचना गरेका छन् ।
रामायणयात नेपालभाषां अनुदित वय्कःया कृति सिद्धिरामायणयात नेपालभाषा साहित्य ख्यलय् तसकं महत्वपूर्ण कृति कथं काः । पद्य साहित्यय् सिद्धिरामायणलिसे खण्डकाव्य सत्यसति, शिवपिनास, कोषकाव्यय् शुकरम्भा संवाद, सनातन धर्म, सप्तस्तुति, सञ्चय नं वय्कःया न्ह्यथनेबहःगु कृति खः । अथे हे, गद्य साहित्यपाखे नं वय्कलं योगदान बियादीगु दु ।
थःगु आत्मकथा – सिद्धिदास थःगु मिखाय्, शिवविलास बाखं, सर्वबन्धु निवन्ध आदि नं वय्कःया नांजाःगु कृति खः ।
ख्वपय् मूपात्र जात्रा न्ह्यानाच्वन
लहनान्यूज | ञलाथ्व द्धितीया ११४१, असोज ७ विहीबाः
येँय् येँयाः अर्जात ईन्द्रजात्रा न्ह्यानाच्वंगु ईलय् ख्वपय् मूपात्र जात्रा न्ह्याःगु दु ।
प्रत्येक दँ आश्विन कृष्ण द्वितीयानिसें चौथीतक थ्व जात्रा हनी । मूपात्रयात राक्षसया प्रतीक भाःपियाः जात्रा यायेगु चलन दु । जात्राय् मूपात्रलिसे निम्ह ग्वहामित दुथ्याकाः राक्षसया वसः पुंकाः ख्वालय् थीथी रङ्गं इकाः ल्हाःतय् तरवार ज्वंकाः नगर परिक्रममा याकेगु चलन दु ।
थ्वहेदथुइ तचपाल त्वालय् सँला गणेद्यःयात खटय् तयाः नगर परिक्रमा याकी । थ्वहेदथुइ साकुलान त्वाःया साय्मितय्सं यांमता ज्वनाः नगर परिक्रमा याइ । ताःहाकःगु पँतय् कापतं भुनाः त्रिशूल आकारय् दयेकातःगु यांमताय् तू चिकं तयाः मत च्याकाः परिक्रमा यायेगु चलन दु । मूपात्रलिसे यांमता ज्वनाः जात्रा याइगु खः ।
जात्राया निन्हूकुन्हु चोछें त्वाःया छुमा गणेद्यःया मूर्तिलिसेया खःयात दरबार स्क्वायरस्थित तलेजु भवानीइ अर्पण याकाः उगु हे थासं यांमता च्याकाः थीथी कथंया बाजँगााजँ थानाः गणेद्यःपिन्त थःथःगु द्यःछेँय् तयेहइ ।
जात्राया लिपांगु दिं चौथीकुन्हु आकाश भैरवयात गुठी संस्थानपाखें चूलाःगु बलिपूजालिसे जात्रा क्वचायेकी । अनलिं नगरया क्वहःनेया त्वालय्च्वंपिं साय्मितय्सं न बुलुचास्थित ल्वहंहिटी न्ह्यःनय् निप्वाः यांमता च्याकाः आकाश भैरवया खःजात्रालिसे नगर परिक्रम यायेगु चलन दु । ईन्द्रया काय् जयन्तया बाखँलिसे ज्वःलाःगु मूपात्र जात्रा, द्वापरयुगनिसें न्ह्याःगु संस्कृतिविद्तय् तर्क दु ।
पौराणिक कालं न्ह्याःगु जात्रा जूसां मल्लकालया जुजु जगतप्रकाश मल्लं थ्व जात्राय् सुधार याःगु खः ।
डा. नारायण खड्का परराष्ट्रमन्त्री नियुक्त
लहनान्यूज | ञलाथ्व द्वादशी ११४१, असोज ६ बुधबाः
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेतृत्वया सरकार दयेकूगु ७२ न्हु लिपा सरकारय् छम्ह मन्त्री थप जूगु दु ।
निलात्यातक्क ४ मन्त्री व छम्ह राज्यमन्त्रीया भरय् सरकार न्ह्याकावःम्ह प्रधानमन्त्री देउवां थःगु हे पार्टीया डा. नारायण खड्कायात परराष्ट्रमन्त्री नियुक्त यानादीगु दु । संयुक्त राष्ट्रसंघया महासभाय् ब्वति क्यने हथाय् जुइधुंकाः प्रधानमन्त्री देउवां परराष्ट्रमन्त्री नियुक्त यानादीगु खः ।
नेता खड्का थौं हे परराष्ट्रमन्त्री पदया शपथ ग्रहण यानादिगु दु । शितल निवासय् ग्वसाःग्वःगु समारोहस राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीं पद लिसें गोपनीयताया शपथ ग्रहण याकादिल । मन्त्री खड्कां थौं परराष्ट्र मन्त्रालय झाया कार्यभार कयादिगु दु ।
सत्तारुढ गठबन्धनया म्हिगः च्वंगु मुँज्यां परराष्ट्र मन्त्रालय कांग्रेसं कायेगु सहमति यानाः खड्कायात मन्त्री दयेकूगु खः । डा. खड्कायात थौं परराष्ट्रमन्त्री नियुक्त यानाः थौं हे सपथ याकेगु तयारी जूगु स्रोतं न्ह्यथंगु दु ।
प्रधानमन्त्री देउवां थुगु विषयस कांग्रेस पार्टीइ धाःसा सहलह यानादीगु मदुनि । कांग्रेस वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलं थःपिनिगु सहमति विना मन्त्री नियुक्त याःसा स्वीकार्य मजुइगु प्रतिक्रिया बियादीगु दु ।
पौडेलं थ्व हे विषयस सहलह यायेत थौं थःगु पुचःया मुँज्या नं सःतादीगु दु । सत्ता गठबन्धनय् दुगु दलतय् दथुइ सहमति मजूबलय् मन्त्रीमण्डलं पूर्णता कायेमफुनि ।
मन्त्रिमण्डल विस्तार मजूबलय् यक्व हे ज्या न्ह्याःवने फयाच्वंगु मदु ।
पूर्ववर्ती सरकारं नियुक्त याःपिं राजदूतपिन्त देउवा सरकारं लिछ्यात
लहनान्युज | ञलाथ्व प्रतिपदा ११४१, असोज ५ मंगलबाः
सरकारं राजनीतिक लिधंसाय् नियुक्त जूपिं राजदूतपिन्त लिछ्यायेगु निर्णय याःगु दु ।
थौं च्वंगु मन्त्रिपरिषद्या मुँज्यां पुलाँगु सरकारं नियुक्त याःपिं राजदूतपिन्त लिछ्यायेगु निर्णय याःगु खः । परराष्ट्र सेवाया करिअर डिप्लोम्याट बाहेकया राजनीतिक निर्णयया लिधँसाय् नियुक्त जूपिं राजदूतपिन्त लित सतेगु निर्णय याःगु सरकारया प्रवक्ता एवं कानुन, न्याय लिसें संसदीय मामिला मन्त्री ज्ञानेन्द्र बहादुर काकीं जानकारी बियादिल । परराष्ट्र सेवाया राजदूतपिं धाःसा अथेंस्तु तःगु दु ।
अथेहे सरकारं कोरोनाया कारण बन्द जूगु दक्वः सीमाना चायेकेगु निर्णय नं याःगुदु । मन्त्रिपरिषद् मुँज्यां कोभिड १९ व्यवस्थापन ओदश, ०७८ जारी याःगु दु । न्हापांगु सरकारं जारी याःगु कोभिड १९ संकट व्यवस्थापन सम्बन्धी अध्यादेश खारेज जूगु हुनिं सरकारं न्हूगु आदेश जारी याःगु खः । उगु आदेशपाखें प्रधानमन्त्रीया संयोजकत्वय् कोभिड १९ निर्देशक समिति निस्वंगु दु । समितिइ स्वास्थ्यमन्त्री, गृहमन्त्री, अर्थमन्त्री, परराष्ट्रमन्त्री, उद्योगमन्त्री, मुख्यसचिव व प्रधान सेनापति दुजः जुयादि ।
मुँज्याय् संयुक्त राष्ट्रसंघया ७६क्वःगु महासभाय् ब्वति काःवनिम्ह नेपाःमिपिनिगु पुचःया तकं क्वजिउगु दु । अथेहे सरकारं कर्णाली करिडोर अन्तर्गत सल्लीसल्ला– सिमिकोट खण्डया डुल्लीकुनानिसें लालीबगर सडकखण्डया ७गू किलोमिटर व लैफुबद्री गाँनिसें हुक्का खोलातक्क १३.५ किलोमिटर सतकखण्डया ट्रयाक निर्माणया ज्या नेपाली सेनायात बिइगुन नं निर्णय याःगु दु ।
थौंनिसें सोह्रश्राद्ध न्ह्यात
लहनान्युज | ञलाथ्व प्रतिपदा ११४१, असोज ५ मंगलबाः
थौं निसें पितृपक्ष धायेकि सोह्रश्राद्ध न्ह्यागु दु ।
आश्विन कृष्ण प्रतिपदा निसें आश्विन शुक्ल प्रतिपदा तक्कया १६गू तिथिइ मदुम्ह पितृयात सम्मान लिसें पिण्डदान, तर्पण व सिदादान याइगु जूगुलिं थुगु पक्षयात पितृ पक्ष लिसें सोह्रश्राद्ध धायेगु याःगु खः ।
पितृ पक्षया न्हापांगु दिं थौं प्रतिपदा तिथिया श्राद्ध जुइ । सनातन धर्मावलम्वीतयेसं छुं नं यज्ञ यज्ञादि लिसें तःधंगु नखःचखः न्ह्यः पितृया लुमन्ति यायेगु शास्त्रीय परम्परा कथं मोहनि नखः न्ह्यः पितृ श्राद्ध यायेगु याः ।
थुगु इलय् पितृं सन्तानतयेपाखें आश याना च्वनिगु धइगु शास्त्रीय मान्यता दु । थुगु इलय् पितृ कर्म मयाःसा पितृतयेसं श्राप बिइगु धइगु शास्त्रीय बचं नं दु । थुगु इलय् थी थी तीर्थस्थलय् श्राद्ध याइपिनिगु म्वःम्वः जुइगु याःगु दु ।
मेपिनि छेँय् बालं च्वंपिन्सं धाःसा तीर्थय् वना श्राद्ध यायेमाःगु सँस्कृतिविद्पिनि धापू दु । थुगु ई दुने कारणवश सोह्र श्राद्ध याये मफूसा कार्तिककृष्ण औँसी धायेकि लक्ष्मीपूजाया दिं यायेफइ ।
थ्व खुसिइ पशुपति क्षेत्र विकास कोषं पशुपति क्षेत्रय् श्राद्ध याइपिनि पुरेतपिनि नितिं दसिपौ क्यनेमाःगु व्यवस्था दु ।
