युरोपय् हाकनं कोरोना भाइरस सङ्क्रमण जूपि हाकनं अप्वोया वंगु दु। जमर्नी, अस्ट्रिया, नेदरल्यान्ड्स, इटली व बेलायतय् कोरोना सङ्क्रमणपि हाकनं अप्वोया वंगु दु।

सङ्क्रमण अप्वोया वंगुलि अन खोप अभियानयात न्ह्याकूगु दु। अस्ट्रियां कन्ह्यनिसे नीन्हु तक लकडाउन घोषणा याउगु दु। अस्ट्रियामा सन् २०२२ या फेब्रुअरी १ तारिखनिसे कोभिड विरुद्धया खोप काये हे माःगु कानुनी व्यवस्था यायेत्यंगु दु।

अथहे, जर्मनीइ कोरोना भाइरस सङ्क्रमण अप्वोया वंगु दु। जर्मनय् खोप मकापिन्त थप कडाइ याइगु जुगु दु। अन खोप मकापिन्त कासा जुइगु थाय्, सांस्कृतिक ज्याझ्वः व रेस्टुरेन्टय् प्रवेशमा निषेध याउगु दु।

अफ्रिकी देय् युगाण्डाय् अतिवादी विरुद्ध सुरक्षाकमीं याःगु कारवाहीलय् छम्ह मुस्मां धर्मगुरु सीगु दु ।

राजधानी कम्पाला सिवें छुं पिने विद्रोहीया अखडाय् हताःया झ्वलय् धर्मगुरु शेख मुहम्मद अब्बास किरेभु सीगु खः । सुरक्षाकर्मीं कयेकुगु गोलीं लाना वयेक सीगु युगाण्डाया अधिकारीतयेसं न्ह्यथंगृु दु ।

अब्बास किरेभु युगाण्डाय् मुस्मां समुदायलय् लोकप्रिय जुयादी । वयेकया  नेतृत्वय् दूगु अतिवादी पुचःलं ‘एलाइड डेमोक्रेटिक फोर्सेस– एडिएफलिसे जाना वंगु मंगलबाः कम्पालाय् आत्माघाति विष्फोट याःगु युगाण्डा सरकारया दावी दु ।

उगु विष्फोटय् ४म्ह सीगु खः । वयांलिपा सुरक्षाकर्मीतयेसं अतिवादी विरुद्धया खोजी अभियान तच्वयेकुगु खः । सन् १९९० या दशकय् गठन जूगु विद्रोही पुचः एडिएफ आः प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगोय् आश्रय कयाच्वंगु दु ।

सन् २०१९ य् इस्लामिक स्टेटलिसे आवद्ध जूगु थुखे थुगु संगठनं कंगो, युगाण्डा लिसेंया देशय् हताः यानावःगु दु ।

रुसया ‘एन्टी सेटलाइट मिसाइल’ परिक्षणप्रति अमेरिकां विरोध क्यंगु दु । रुसं थौंकन्हय् तिनि याःगु भु उपग्रह प्रतिरोधी क्षेप्यास्त्र परिक्षणयात अमेरिकां ग्यानापूगु व गैरजिम्मेवार ज्याया नां ब्यूगु खः ।

रुसं क्षेप्याष्त्र परिक्षणमार्फत अन्तरीक्षय् दुगु थःगु हे छगू भू उपग्रहयात ध्वस्त याःगु खः । रुसया थ्व ज्यां अन्तराष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रय् दुपिं वैज्ञानिकतय्गु ज्यान जोखिमय् लाःगु अमेरिकी द्वपं दु ।

रुसं ध्वस्त याःगु क्षेप्यास्त्रया भग्नावशेषं समस्या ब्वलनेधुंकाः अन्तराष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्र आई.एस.एस.या यात्रीत घण्टौंतक्क सुरक्षा क्याप्सुल दुने च्वनेमाःगु खः ।

आई.एस.एस.य् आः प्यम्ह अमेरिकी, निम्ह रुसी व छम्ह जर्मन वैज्ञानिक दु । रुसं पृथ्वीया सतह स्वयां करीब ४सः व २० किलोमिटर च्वय् दुगु भू उपग्रह ध्वस्त यानाः एन्टी सेटलाइट मिसाइल परिक्षण याःगु खः ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनं युरोप कोरोना संक्रमणया केन्द्र जुइगु ख्याच्वः बिउगु निवा मबिवं युरोपेली देय्त धमाधम लकडाउनय् वनेगु न्ह्यागु दु ।

नेदरल्याण्डं देय्यंक लकडाउन घोषणा याःगु कन्हय्कुन्हु अष्ट्रियां नं लकडाउन घोषणा याःगु दु । तर थ्वखुसिया लकडाउनया प्रकृति धाःसा बिस्कं खनेदत । नेदरल्याण्डं शैक्षिक क्षेत्र, रेष्टुराँ, होटल लिसें अप्वः भिडभाड जुइगु थासय् लकडाउन याःगु दुसा अष्ट्रियां खोप मकाःपिन्त लकडाउनय् तःगु दु ।

अष्ट्रियां खोप मकाःपिन्त मनूतयेत नयेत्वनेगु न्यायेय्गु नितिं सिवं मेगु ज्याय् छेँ नं पिहाँँवयेगुलिइ रोक तःगु दु । अष्ट्रियाय् आः नं ३५गू प्रतिशत जनसंख्यां खोप काःगु मदुनि । लिपांगु छवा दुने संक्रमण दर प्रति लखय् ८सःम्ह थ्यंगु दु ।

खोप मकाःपिन्त छेँय् हे सीमित याइबलय् भीडभाड नं म्हो जुइगु व संक्रमणया जोखिम नं म्हो जुइगु भलसा याःगु दु । खोप काःगु मकाःगु क्वजिइत थाय् थासय् प्रहरीयात चेकजाँच यायेगु अधिकार बिउगु दु ।

उखे, जर्मनीइ नं संक्रमण दर छक्वःलं अप्वयेधुंका वइगु वाये दुने न्हूगु मापदण्ड लागू यायेगु तयारी जुयाच्वंगु दु । नेदरल्याण्डं लकडाउन लाइट नाँ बिया वंगु शनिबाः निसें हे आवागमन व भेटघाटयात चिबाला याःगु दु ।

मेगु युरोपेली देय् बेल्जियमय् नं संक्रमणया दर तसकं अप्वयावनेधुंका अनया सरकारं न्हूगु मापदण्डया विषयलय् सहलह न्ह्याकुगु दु । अथेहे लाट्भियाय् नोभेम्बरया शुरु निसें हे लकडाउन याःगु दु ।

दक्वःलय् न्हापा कोरोना खोप काःगु दाबी याःगु रुसय् दक्वःलय् संक्रमण अप्वःगु दु । रुसया संक्रमणया गतिं स्पुतनिक खोपया प्रभावकारिताय् नं न्ह्यसः थंगु दु ।

इक्वेडरया छगू जेलय् कैदीतये दथुइ जूगु ल्वापुइ म्होतिइ ७०म्ह सीगु दु । ल्वापुलिपाया स्थितियात नियन्त्रणय् कायेत सलंसःम्हिसया ल्याःखय् सेना परिचालन याःगु दु ।

वंगु सेप्टेम्बरय् सच्छिम्ह सीगु जेलय् हाकनं ल्वापु जूगु खः । गुयाछिल शहरय् दूगु जेलय् ल्वापु जूबलय् कैदीत सीगु खः । ल्वापुलिपा जेलदुने दुहाँवंपिं प्रहरीं विष्फोटक पदार्थ व बन्दुक तःधंगु मात्राय् लूगु दु ।

थुगुसिइ जक हे इक्वेडरया जेलय् जूगु ल्वापुइ २ सः सिवें अप्वः सिइधुंकुगु दु । जेलया छगू ब्लकय् च्वनावःपिं कैदीत घिस्रे जुया ब्लकय् दुहाँवना विरोधी पुचःया कैदीयात हताः जूगु प्रारम्भिक छानविनं लुइकुगु दु ।

गुलिखय् कैदीतये छँये ध्यातःगु अवस्थाय् लूगु सुरक्षाकर्मीतय्सं धाःगु दु । थ्वहे महिनाया शुरुइ नं उगु हे जेलय् ल्वापु जूबलय् ३म्ह कैदी सीगु खःसा २५म्ह घाःपाः जूगु खः ।

मेक्सिकोया माफिया पुचः व तस्करतये लिच्वः जेलय् अप्वःगुलिं तक्वःमछि ल्वापु जुयाच्वंगु इक्वेडरया अधिकारीतये धापू दु । तर माफिया पुचःलं इक्वेडरया जेलय् जक मजुसें तःधंगु क्षेत्र तकं नियन्त्रणय् कायेधुंकुगु वीवीसीं न्ह्यथंगु दु ।

इक्वेडरय् अप्वःगु माफिया पुचःया लिच्वः म्हो यायेत दशक सिवें अप्वः बिइगु व जःलाखला कोलम्विया, अमेरिका व युरोपेली युनियनं ग्वहालि यायेमाःगु अवस्था दु ।