विश्व सम्पदा धलखय् लानाच्वंगु यलया लायकू लागाय् मल्लकालीन इलय् निर्माण यानातःगु छगः ऐतिहासिक गं दु।

विसं २०७२ सालया भुखाचं क्षति याःगु गंंयात पुननिर्माण मयागुलिं आः जीर्ण जुजुं वनाच्वंगु व आः वयाः गं थायेके तकं मबिइ धुंकूगु दु। स्वनिगःया लायकूलि तयातःगु गं मध्ये यलया थ्व गं दकसिबे तग्वःगु तायेकातःगु दु। स्थानीयया कथं भुखाचं क्षति याये धुंकाः थ्व पूर्वपाखे धेचूया वंगु दु। जीर्ण अवस्थाय् लानाच्वंगु थ्व गं न्ह्यागु नं इलय् क्वःदयेपूmगु अवस्थाय् दु।

ऐतिहासिक गं जीर्ण अवस्थाय् दूगुलिं पुननिर्माणया माग तसें पुरातत्व विभाग व युनेस्कोयात पौ छ्वये धुंकूगु पाटन दरबार स्क्वायर टोल सुधार समितिया नायः किरणमान प्रधानं धयादिल। वय्कलं धयादिल, “जिमिसं पुननिर्माणया निंतिं सम्बन्धित निकाययात ध्यानाकर्षण याकागु दु। आः तक छुं पहल धाःसा जूगु मदु।” मल्लकालीन इलय् पलिस्था याना तःगु उगु गं १७६९ सालय् निर्माण जूगु तायेकातःगु दु।

विसं २०७२ या भुखाय्या इलय् थ्व गं मन्यागु धका स्थानीय उपेन्द्रकुमार श्रेष्ठं धयादिल। विशेष कथं दँय् दसं मोहनीया नःलास्वां तइकुन्हु निसें चालं तक थ्व गं थानाः पुजा यायेगु याइ। वय्कःया कथं राणाकालीन इलय् यलया सकल मनूत द्यनेमाः धइगु मान्यता कथं चान्हसिया १२ः०० ताः इलय् थ्व गं थाइगु खः। गं थाये धुंकाः चान्हय् १२ः०० ताः ई लिपा सुं नं छेँनं पिहां वनेमज्यु। अले सुथसिया ४ः०० ताः इलय् हाकनं गं थाइ, उकिया लिपा सकलें दनाः थःथःगु ज्याये वनी। गंया जगय् सतलय् पसः तयातम्ह छम्ह स्थानीयया कथं वय्कःया बाज्यां १९५८ सालनिसें थन पसः तयातःगु खः।

वय्कलं धयादिल, “सच्छि दँ न्ह्यःनिसें बनेज्या याना वयाच्वनागु दु। थ्व गं भुखाचं यानाः जीर्ण अवस्थाय् थ्यंगु दु। यल लायकूया फुक्क धयाथें सम्पदा महानगर व पुरातत्व विभागं पुननिर्माण याये धुंकूगु दु।” ऐतिहासिक गंया जगय् पसः पिकानाः स्थानीयतय्सं पुस्तौँनिसें व्यापारिक प्रयोजनया निंतिं छ्यलावयाच्वंगु दु। उगु पसः चिइका मछ्वतले ऐतिहासिक गं पुननिर्माण याये फइगु खनेमदु । थुकिया संरक्षणया निंतिं यल महानगरपालिका, पुरातत्व विभागलिसें सम्बन्धित निकायया ध्यान मवंगु स्थानीयया ध्याचू दु। गुठी संस्थान यलया कार्यकारी प्रमुख जितेन्द्र चित्रकारया कथं यल लायकू लागाय् छुं स्थानीयतय्सं नं पुस्तौँनिसें बनेज्या याना वयाच्वंगु दु।

वय्कलं धयादी, “बनेज्यामि तय्सं पुस्तौँन्ह्यःनिसें बनेज्या याना वयाच्वंगुलिं सम्झौता कथं जिमिसं बनेज्या यायेदयेमाः धकाः धयाच्वंगु दु। व्यापारिक प्रयोजनया निंतिं दयेकातःगु थाय् चिइके मफुतले ऐतिहासिक गं पुननिर्माण यायेगु सम्भव मजू।”

वीरगञ्ज महानगरपालिकाय् त्वनेगु लः परीक्षण लिसें शुद्धीकरण ज्या न्ह्याकाच्वंगु दु। उगु ज्याया निंतिं घुम्ति सवारी साधनलिसें पुचः परिचालन याःगु खानेपानी लिसें ढल व्यवस्थापन विभागं धाःगु दु।

विभागया महानिर्देशक रामकुमार श्रेष्ठं छेरावति (हैजा) ल्वय्या सङ्क्रमण पुष्टि जूगु लागाय् त्वनेगु लः परीक्षण व शुद्धीकरणया निंतिं माःगु सामग्रीलिसें पुचः छ्यलागु व माःगु थप सामग्री थौं छ्वयेत्यनागु धयादिल।

वय्कलं धयादिल, “जिमिसं उगु लागाया त्वनेगु लः परीक्षण यायेत तुरन्त हे सवारी साधन लिसेंया घुम्ति पुचः छ्वयागु दु। लः परीक्षण व शुद्धीकरणया निंतिं माःगु थप सामग्री थौं छ्वयेत्यनागु दु।” वीरगञ्जय् शुक्रवाः स्वम्हेसिके छेरावति ल्वय्या सङ्क्रमण पुष्टि जूगु धयातःगु दु।

पर्वतीय पर्यटन व्यवसायीपिनिगु कुसा संस्था नेपाल पर्वतारोहण सङ्घ (एनएमए)या नायः पदय् फुरगेल्जे शेर्पा निर्वाचित जुयादीगु दु। थौं सुथय् क्वचाःगु मतगणना कथं शेर्पां मेम्ह उम्मेदवार कुलबहादुर गुरुङयात बुकादीगु खः।

शेर्पां स्वसः व पीनिपाः मत व गुरुङं निसः व चयच्यापाः मत हयादीगु निर्वाचन समितिं धाःगु दु। अथे हे, वरिष्ठ उपाध्यक्षय् ईश्वरी पौडेल, प्रथम उपाध्यक्षय् मिङ्मा ग्याबो शेर्पा, द्वितीय उपाध्यक्षय् बोधराज भण्डारी, महासचिवय् राजेन्द्र लामां त्याकादीगु दु।

अथे हे सचिवय् चन्दन थापा, कोषाध्यक्षय् ङिमा नुर्बु शेर्पा व सुमी लामां ज्वलंज्वः मत हयादीगु दु।

अथे हे, ज्यासना पुचःया दुजलय् माधवकुमार धमला, केदार न्यौपाने, थुप्देत शेर्पा, गोकुल थापा, मुलाल, गुरुङ, देण्डी शेर्पा, विक्रम कार्की, रिञ्जे शेर्पा, देवेन्द्र डङ्गोल, दिकी शेर्पा व निशा भोटे त्याःगु निर्वाचन समितिं धाःगु दु।

समाजवादी गणतन्त्र भियतनामया उपराष्ट्रपति भो थि आन सुआनलिसे परराष्ट्रमन्त्री डा आरजु राणा देउवां थौं थन नापलानादीगु दु। उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादवया मैत्रीपूर्ण ब्वनाय् नेपाःया स्वन्हुया औपचारिक भ्रमण यायेत थौं येँय् झाःम्ह उपराष्ट्रपति सुआनयात मन्त्री डा राणां नापलानादिल।

उगु झ्वलय् नेपाः भियतनाम सम्बन्धया थी थी आयामत लिसें निगूपक्षीय हित व थवंथः च्यूताःया विषयखँल्हाबल्हा जूगु खः। मन्त्री डा राणां लिपांगु इलय् तःगतिं आर्थिक विकास याःगुलिं भियतनामयात बधाई बिसें थ्व आर्थिक विकासपाखें मेमेगु देशं नं सयेकेमाःगु धारणा तयादिल। मन्त्री डा राणां निगुलिं देय् दथुइया सांस्कृतिक सम्बन्धयात व बौद्ध धर्म निगुलिं देय् व जनताया दथुइया सम्बन्ध क्वातुकेत छगू सबल कडी जूगुलिं बः बियादिल।

वय्कलं भगवान गौतम बुद्ध बूगु थाय् लुम्बिनीया भ्रमणय् यक्व भियतनामी नागरिकत वइगु प्रसङ्ग न्ह्यथनादिसें सांस्कृतिक पर्यटन प्रवद्र्धनया ख्यलय् निगुलिं देय् मिले जुयाः ज्या यायेफइगु नं धयादिल। लिपांगु इलय् नेपाः व भियतनामया पर्यटकतय् ल्याः खनेदयेक बृद्धि जूगु जानकारी बिसें मन्त्री डा राणां थ्व ह्वःताःया उपयोग यानाः निगुलिं देय् पर्यटन ख्यःया प्रवद्र्धनय् सहकार्य यानाः न्ह्याःवनेमाःगु धारणा तयादिल।मन्त्री डा राणां भियतनामपाखें नेपाःया भैरहवाया गौतमबुद्ध अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल व पोखरा विमानस्थलय् उडानया वातावरण निर्माणया निंतिं नं इनाप यानादिल।

अथे हे वय्कलं नेपाः वइगु सन् २०२६ लिपा तसकं म्ह्वः विकसित देय्पाखें स्तरोन्नति जुइगु तयारीइ दूगुलिं अनंलिपाया अवस्थाय् आवश्यक ग्वाहालिया निंतिं नं भियतनामयात इनाप यानादिल। नाप लायेगु झ्वलय् मन्त्री डा राणां नेपाः सन् २०२७ निसें २०२९ तकया निंतिं मानवअधिकार परिषद्या दुजः व २०२९ निसें २०३१ तकया निंतिं आर्थिक व सामाजिक परिषद्या दुजलय् उम्मेदवारी ब्यूगुलिं उकिइ ग्वाहालिया निंतिं इनाप यानादीबलय् उपराष्ट्रपति भों नेपाःयात ग्वाहालि बिइगु प्रतिबद्धता प्वंकादिल।

नेपाः व भियतनाम निगूपक्षीय व बहुपक्षीय तहय् छम्हंमेम्हेसित ग्वाहालि व समर्थन यानावयाच्वंगु न्ह्यथनादिसें दक्षिण–दक्षिण ग्वाहालि, जलवायु ह्यूपाःथेंजाःगु विश्वव्यापी एजेण्डातय्के वइगु इलय् नं सहकार्य यानाः न्ह्याःवनेमाःगुलिइ सहलह जूगु खः। जी ७७, नन अलाइन्मेन्ट मुभमेन्ट (नां)या दुजः देय्कथं नेपाः व भियतनाम विकासशील देय्तय्गु हित रक्षाया निंतिं छधी जुयाः ज्या यानाच्वंगु उगु झ्वलय् उपराष्ट्रपति भो व परराष्ट्रमन्त्री डा राणां धयादिल।

दिव्य पशुपतिनाथ अभियानअन्तर्गत थौं नेपाल प्रहरीया उच्च अधिकारीलिसें सलंसःया ब्वतिइ पशुपति देगः लागाय् सुचुकुचु याःगु दु।

‘क्लाइमेट स्मार्ट सिटिज’लिसेया सहकार्यय् वंगु साउन ६ गतेनिसें शनिबाःपतिकं थ्व अभियान सञ्चालन जुया वयाच्वंगु खः। अभियानअन्तर्गत थौंया श्रृङ्खलाय् उपत्यका ट्राफिक प्रहरी प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक नवराज अधिकारीलिसें सलंसःया ल्याखय् नेपाल प्रहरीं सुचुकुचुइ ब्वति काःगु फाउन्डेसनया नायः केपी खनालं जानकारी बियादिल।

ज्याझ्वलय् प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक अधिकारीं हलिंया क्वतिक्वति हिन्दू धर्मावलम्बीतय् आस्थाया केन्द्र व पर्यटकतय् आकर्षक गन्तव्यकथं दूगु पशुपतिनाथ लागा न्ह्याबलें सुचुकुचु यानातयेमाःगुलिइ बः बियादिल। थुकिया निंतिं अभियान सुरु याःगुलिं मैनादेवी फाउन्डेसन व ग्वाहालि याःपिं सकसित नं सुभाय् बियादिल।

“मनूतय् सुरु व अन्त्य धार्मिक कर्मं हे जुइ। पशुपतिनाथ हलिमय् दक्व हिन्दू धर्मावलम्बीतय् आस्थाया केन्द्र खः। उगुबाहेक थन वइपिं फुक्क स्वदेशी व विदेशी पर्यटकतय् निंतिं पशुपति धार्मिक पर्यटन गन्तव्य नं खः”, अधिकारीं धयादिल, “उकिं थ्व लागाया सुचुकुचुं झीगु म्हसीका नं क्यनाच्वनी। झीगु जीवनया अन्तिम गन्तव्य कथं दूगु थ्व थाय्यात जीवन्त दयेकेगु सकलसिगु कर्तब्य खः।

थौं झीपिं नं थुकिइ ब्वति कयागु दु। स्वच्छता अभियानय् ब्वति कायेत मेपिंत नं इनाप यानाच्वना।” ज्याझ्वलय् नेपाल प्रहरी, क्रिएसन नेपाल, फाउण्डेसनया स्वयम्सेवक तयगु ब्वति दूगु खः। उगु झ्वलय् ८९० किलोग्राम स्वयां अप्वः फोहोर सङकलन जूगु नायः खनालं कनादिल।