यानादील प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं थः केँहपि विष्णुमाया ढकाल, कौशिला कोइराला व विष्णु ओलीपाखे किजा पुजा यानादीगु दु।

प्रधानमन्त्री ओलीं थौ वालुवाटारस्थित सरकारी निवासय् सिन्हं तिनादीउगु दु धका प्रधानमन्त्री ओलीं स्वकीय सचिवालयं धाःगु दु।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं म्हःपूजा नेवाः समुदायया बिस्कं व महत्वं जाःगु संस्कृति खः धयादीगु दु। न्हूदँनापं म्हःपूजाया लसताय् भिन्तुना बिसें वय्कलं नेपाल संवत् व म्हःपूजा निगुलिंया नं थःगु हे विशेषता दु धयादिल।

प्रधानमन्त्री ओलीं नेपाल संवत् नीस्वनादीम्ह राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाःयात हना नं देछानादिल। प्रधानमन्त्री ओलीं सामाजिक सञ्जाल फेसबुकय् थथे च्वयादिल – “नेपाल संवत्या न्हूदँ, नेपाल संवत् ११४५ या न्हापांगु दिं खः, थ्व संवत् स्वनादीम्ह राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाःयात हार्दिक सम्मान, नेवाः समुदायतय् म्हःपूजा याइ, थुकिं थःप्रति गौरवबोध अप्वःयेकी, नेपाल संवत् ११४५ या लसताय् देय् दुने व विदेशय् च्वंनाच्वंपिं सकलसित भिन्तुना ।”

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं देय्या प्रतिष्ठा च्वन्ह्याकेत नेवाः भाय्, सभ्यता व तजिलजिया ज्वःमदूगु योगदान दूगु धका धयादिइगु दु।

न्हूँद नेपाल संवत् ११४५ या लसताय् न्हूदँ मूल समारोह समितिपाखें वसन्तपुरय् ग्वसाः ग्वगु ज्याझ्वलय् वय्कलं धयादिल, “नेपालं थःगु म्हसीका ब्वयेत तजिलजि, कला, मूर्तिकला, काष्ठकला, चित्रकला, नृत्यकला, वाद्यवादन व गायन लगायत विधाया योगदान दु,ु थुपिं फुक्कं मौलिकतां जाः अथेसां नं नेपाल भाषा व संस्कृति दकले अप्वः समृद्धिं जाः।”

प्रधानमन्त्री ओलीं नेवाः संस्कृति व भाय् नेपालया विशेष म्हसीकाया विषय जूगु धाःसें  नेपाल संवतयात कामकाजी भाय्या कथं प्रभावकारी कार्यान्वयनय् हयेगु, राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाया विषय अध्ययन अनुसन्धान न्ह्याकेगु वा ९ व १० तगिंमय् ऐच्छिक विषय कथं नेपाल भाषायात नं दुथ्याकेगु थेज्याःगु सवालय् सरकारया ध्यान वनिगु बचं बियादिल।

वय्कल न्हूदँ हनेत ग्वाहालि कथं हान न्यागू लख तना १५ गू लख यानाबियागु नं वय्कलं धयादीगु खः। नेपाः भौगोलिक विविधता, वनस्पतीय विविधता, जैविक विविधता, सामाजिक विविधता, भाषिक विविधता व सांस्कृतिक विविधतां जाःगु देय् जूगु व उकिसनं समृद्ध संस्कृति नेवार संस्कृति खः धकाः वय्कल धयादिल।

नेवाः संस्कृति छू छगू जाति विशेषया जक मखसे फुक्क देय्या हे संस्कृति जूगु खँ नं कय्कलं न्ह्यथनादिल। प्रधानमन्त्री ओली देय्या भाषा, संस्कृति व साहित्ययात च्वन्ह्याका यंकेत राष्ट्रिय समाचार समिति, रेडियो नेपाल, नेपाल टेलिभिजन, गोरखापत्रं नेपाल भासं समाचार व थी थी ज्याझ्व प्रसारण यानावःगु खँ वय्कलं कनादिल।

समृद्ध नेपाः दयेकेत राष्ट्रिय छवाः दयेका न्ह्यावनेमाःगु खँय् बः बिसें वय्कलं नेपाल भाषायात वैकल्पिक विषयका कथं ब्वनेकुथि व विश्वविद्यालयय् ब्वनेब्वंकेगु व्यवस्था यायेत पहल यायेगु बचं बियादिल। येँ महानगरपालिकाया उपप्रमुख सुनिता डङ्गोलं नेपाल संवतयात फुक्क समुदायया दिँया कथं हनायंकेमाःगु बिचाः प्वकांदिल।

नेपाल संवत् न्हूदँ ११४५ मूल समारोह समितिया कजि राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठं शङ्खधर साख्वाःया थप अध्ययन अनुसन्धान यायेत राष्ट्रिय प्रतिष्ठान व वय्कःया नामय् राष्ट्रिय सिरपाः निस्वने माःगु खँ कुलादिल। न्हूदँया लसताय् थी थी बाजं खलः, सांस्कृतिक व साहित्यिक खलः पुचः दुथ्यागु तःधंगू ¥यालीं वसन्तपुर लागां न्ह्याना नगर चाःह्युगु खः।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं नेपाल भाषायात पाठ्यक्रमय् दुथ्याकेत सरकारं प्रक्रिया न्ह्याकीगु खँ कनादिइगु दु। शङ्खधर साख्वाः प्रतिष्ठानपाखें मध्यपुरथिमिया शङ्खधर साख्वाः चोकय् न्हूदँ ११४५ या लसताय् ग्वसाः ग्वगु ज्याझ्वलय् नेपाल संवत्या प्रवर्तक नापं राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाःया झ्वाताय् स्वाँमालं क्वखायेके धुंका प्रधानमन्त्री ओलीं भाषा, संस्कृति व सभ्यता बचे यायेत थः व्यक्तिगत व प्रधानमन्त्री निगूलिं हैसियतं तयार दू धका धयादीगु खः।

प्रधानमन्त्री ओलीं नेपाल भाषायात पाठ्यक्रमय् दुथ्याकेत प्रक्रिया न्ह्याकायंकेगु धाःसें प्रतिष्ठानया छुं छु जायज माग राज्यया क्षमता कथं हंनं पूवंका यंकेगु बचं बियादिल। वय्कलं धयादिल, “नेपाल भाषायात पाठ्यक्रमय् ऐच्छिक विषय कथं दुथ्याकेत माग यानादिइगु दु, व पूवंके मफइगु माग थें मताः।

मैथिली, भोजपुरी थें हे थुकियात नं ऐच्छिक विषयया कथं पाठ्यक्रमय् दुथ्याके फइ। निर्णय मयासें जिं थन नवाये मज्यू।” सरकारीस्तरय् नेपाल भाषाया संरक्षणया निंतिं थी थी कुतः जुयाच्वंगु व उगु झ्वलय् राष्ट्रिय समाचार समिति, नेपाल टेलिभिजन व रेडियो नेपालपाखें नेपाल भासं समाचार प्रकाशन नाप प्रसारण न्ह्याके धुंकूगु खँ वय्कलं न्ह्यथना दिल।

ख्वपयात जीवित सङ्ग्रहालयका कथं काइगु धासें वय्कलं थनया ऐतिहासिक कला व संस्कृति संरक्षण यायेत सरकार प्रतिबद्ध दु धयादिल। संस्कृति, पर्यटन व नागरिक उड्डयनमन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डें शङ्खधर साख्वालं उगु इलय् देशभक्ति व राष्ट्रियताया म्हसीका न्ह्यब्वया दिइगु धकाः च्वछायादिल।

मध्यपुरथिमि नगरपालिकाया प्रमुख सुरेन्द्र श्रेष्ठं मध्यपुरथिमि नगरपालिकां जिल्लाया ऐतिहासिक कला, संस्कृति व परम्परायात हलिंन्यकं न्यंकायंकेत वइगु पुसं मध्यपुर महोत्सव ग्वसाः ग्वयागु दु धका धयादीगु खः। प्रतिष्ठाना नायः ज्ञानराम श्रेष्ठं नेपाल संवत् ११०० य् निसे भिन्तुना आन्दोलनपाखें तःधंगु उपलब्धि जुसां अझ नं यक्व याये ल्यंनिगुलिं थुखेपाखें सरकारं ध्यान बिइमाल धयादिल।

उगु ज्याझ्वलय् प्रधानमन्त्री ओलीं मध्पुरथिमिया ६३ दँ पुलांगु संस्था न्ह्यज्याः खलः थिमि व नेपाल संवतया अभियन्तालिसें भाषा आयोगया दुजः सुरेशकिरण मानन्धरयात शङ्खधर सम्मान देछागु खः ।

नेपाल सम्वतयात राज्यं राष्ट्रिय सम्वतया मान्यता ब्यूसां अझं पूर्ण रुपं व्यवहारय् लागू मजूगुलिइ सरोकारवालातय्सं च्यूताः प्वंकूगु दु । नेपाल सम्वत ११४५ न्हूदँया लसताय् जूगु छगू ज्यााझ्वःया वक्तातयसं थथे बः ब्यूगु खः ।

वंगु मंगलबाः इन्द्र विनायक क्लबं येँया इनाःत्वालय् स्वन्ति नखः व न्हूदँ नेपाल सम्वत ११४५ या लसताय् सुकुन्दा र्‍यालीया ग्वसाः ग्वःगु खः ।

ज्याझ्वलय् न्ववासें न्हूदँ राष्ट्रिय समारोह समिति ११४५ या नायीलसें पूर्व संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री राजेन्द्र प्रसाद श्रेष्ठं नेपाल सम्वतया आन्दोलन अझं क्वमचाःनिगु बिचाः तयादिल ।

राष्ट्रिय सम्वतया मान्यता दयेधुंकूगु नेपाल सम्वतयात दक्वं मन्त्रालय, सरकारी निकायस छ्ययेकेबीत निरन्तर जानाच्वनेमाःगु बिचाः वयकलं तयादिल ।

‘राष्ट्रिय संवत धकाः घोषणा यायेवं गातला ? व्यवहारय् लागू यायेम्वाःला ? दक्वं सरकारी निकायस पूर्ण रुपं नेपाल सम्वतयात व्यवहारय् लागू याकेत दबाब अझं आवश्यक दनि, झी निरन्तर जानाच्वनेमानि’ नायःलिसें पूर्व मन्त्री श्रेष्ठया धापू खः ।

वागमती प्रदेश सभा सदस्य समिता खड्गीं नेपालभाषा व तामाङ भाषायात प्रदेशया सरकारी कामकाजी भाषाया मान्यता बीकेत यक्वं मिहिनेत यानागु लुमंकुसें आः प्रदेश सभाय् अनुवादकया व्यवस्था यायेत थःपिन्सं कुतः यानाच्वनागु धयादिल ।

‘थौंकन्हय् जिं प्रदेश सभाय् नेपालभाषां हे न्ववानाच्वनागु दु, सुनां मथूसा अनुवादक तयेमाल । अनुवादकया व्यवस्था याकेत जिमिसं कुतः यानाच्वनागु दु’ प्रदेश सभा सदस्य खड्गीं धयादिल ।

अथेहे, नेवाः देय् दबूया न्वकू उमेश स्थापितं देयया हे नामं स्वनातःगु नेपाल सम्वत नेवाः समुदाययागु जक मखसें सकल नेपाःमिया हे खःगुलिइ बः बियादिल ।

येँ महानगरपालिका १९ वडाया अध्यक्ष राजेश श्रेष्ठ, भूमि अधिकार संरक्षण संघर्ष समितिया कजि श्यामकृष्ण प्रजापतिं राज्यं आदिवासी समुदायया भूमि, संस्कृति थीथी नीति व मापदण्डया नामं लाकाकायेत स्वयाच्वंगु दावी यानादिल ।

स्थानीय जनताया भूमि संरक्षणया लागिं थःपिन्सं छुं हे कुतः ल्यं मतयेगु वडाध्यक्ष श्रेष्ठ व कजि प्रजापतिया धापू खः ।

ज्याझ्वःयात संयुक्त युवा क्लब, नेपाल राष्ट्रिय खड्गी समाज १९ वडा कचा, ढोका फल्चा पुचः व झीगु इनाःत्वाः पुचलं मंकाः कथं ग्वसाः ग्वःगु खः ।

ज्याझ्वलय् ग्वसाः खलःपाखें इन्द्र विनायक क्लबया नायः प्रतिक खड्गी, ढोका फल्चा पुचःया नायः जेशिस शाहीं थःथःगु बिचाः तयादीगु खः ।

औपचारिक ज्याझ्वः धुंकाः सुकुन्दा र्‍याली पिकाःगु खः । इन्द्रसभा मार्गं न्ह्याःगु ¥याली मरुध्वाखा, दमाइटोल, यतखा, चसान जुयाः प्याफलं मरुहिति, शान्ति निकुन्ज चोक जुयाः इन्द्रसभा मार्गय् हे थ्यंकाः क्वचाःगु खः ।

सुकुन्दा र्‍याली धुंकाः थीथी गायक कलाकारतयसं सांगितिक न्ह्यब्वया नं न्ह्यब्वःगु खः ।