खुसीं चुइका हःगु फोहर अप्वःया बञ्चरेडाँडाय् वाये यंकाच्वंगु फोहरया मात्रा नं अप्वःया च्वंगु दु। येँ महानगरपालिका वातावरण व्यवस्थापन विभागया कथं स्वनिगःया फोहर व्यवस्थापन याना वयाच्वंगु बञ्चरेडाँडाय् खुसिबाः नापं चुइकाहःगु फोहर नं वायेगु ज्या जुयाच्वंगु दुसा थुकिंयाना न्हिंयान्हिथं वान्छ्वयेत यंकेगु फोहर तसकं अप्पोगु दु।

थ्वयां न्ह्यः स्वनिगःया १८ गू स्थानीय तहया फोहर वायेत निसःगु गाडी छ्यलाच्वंगु खःसा असोज १२ या खुसिबाः लिपा न्हिं स्वसः गाडी छ्यला वयाच्वंगु दु। थौंकन्हय् न्हिया न्हिथं द्वःछि व खुसः मेट्रिक टन फोहर वायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। न्हापा सिसडोलय् वानाच्वंगु फोहर उगु थाय् जाःगुलिं वंगु निदँ न्ह्यनिसें फोहर वायेगु थाय् कथं बञ्चरेडाँडायात छ्यला वयाच्वंगु दु।

थुकथं स्वनिगलय् मूंगु दक्वः फोहर व्यवस्थापन यानावना धाःसा थुगु थाय् छ्यले फइगु अवधि म्हो जुइगु धासें महानगरपालिकां फोहर मुनेगु थासे हे व्यवस्थापन यायेमाःगु खँय् बः बिया वयाच्वंगु दु।

येँ महानगरपालिकाया वातावरण विभागया प्रमुख सरिता राई नं धयादिल – “हाकनं छ्यले ज्यूगु फोहर नं बञ्चरेडाँडाय् थ्यनाच्वन। ध्वगिका साः दयेके ज्यूगु फोहर नं थन हे थ्यंकाच्वन। फोहर मुंनेगु थासे हे मिया छ्वय ज्यूगु सामान तकं बञ्चरेडाँडाय् वायेयंका च्वंगु दु। थुकियात पनेफत धासा जक बञ्चरेडाँडाया आयु अप्वःयेके फइ।”

लुँया भाः थौ हाकन न्हुगु कीर्तिमान तःगु दु। थौ लुँ तोलां निद्धः निसः थहावना १ लाख ७० हजार ७ सय तका थ्यःगु दु धका नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घं धाःगु दु।

अथेहे वहः तोलां झीन्यातका थहावःगु दु।वहः तोलां झीन्यातका थहावना निद्धः व सच्छि न कारोबार जुयाच्वंगु दु धका महासङ्घं धाःगु दु।

नेपाल संवत न्हूदँ राष्ट्रिय समारोह समिति ११४५ या नायः राजेन्द्र प्रसाद श्रेष्ठं राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलयात नापलानाः न्हूदँया लसताय् भिंतुना देछानादीगु दु।

राष्ट्रपति निवास शीतल निवासय् वनाः राष्ट्रपति पौडेलयात नापलानादीगु खः।नायः श्रेष्ठं राष्ट्रपति पौडेलयात न्हूदँया भिंतुना देछायेगु लिसें न्हूदँया लसताय् “नेपाः देय्” कथं हनेगु नितिंइनाप यानादीगु दु।

लिसें वय्कलं न्हूदँया लसताय् राज्यस्तरं ज्याझ्वः यायेत नं इनाप यानादीगु दु।राष्ट्रपति पौडेलं न्हूदँया लसताय् राष्ट्रिय विभूति शंखधर साख्वाःयात लुमंकाः राष्ट्रपति ज्याकुथिइ ज्याझ्वःया ग्वसाः ग्वयातःगु खँ कनादिसें वय्कलं न्हूदँयात कयाः राज्यपाखें यायेमाःगु ज्याखँयात कयाः सहलह ब्याकेगु खँ कनादीगु दु।

नायः श्रेष्ठया नेतृत्वय् राष्ट्रपति नापलायेगु ज्याझ्वलय् न्हूदँ संरक्षण समाजया नायः प्रा.डा. नरेशमान बज्राचार्य, समारोह समितिया सल्लाहकार पूर्व मन्त्री भिमसेनदास प्रधान, न्हूदँ समारोह समिति सचिवालय दुजः सुजीव बज्राचार्य झायादीगु खः।

राष्ट्रिय समाचार समितिं (रासस) मैथिली, अवधि व नेपालभाषाया सित्तिकं बुखँ सेवा न्ह्याकूगु दु।

राससया कार्यकारी नायः धर्मेन्द्र झाया नायःसुइ छुँ दिं न्ह्यः च्वंगु संचालक समितिया मँुज्यां थ्वहे कात्तिक १३ गतेनिसें समितिइ दर्ता जुइगु मैथिली, अवधि व नेपाल भाषाया प्रकाशन व प्रसारण गृह (छापा, डिजिटल पौ लिसें श्रव्य व श्रव्यदृश्य)यात सित्तिकं बुखँ सेवा बिइगु क्वःछिउगु खः।

मांभाय् म्वाकातयेगु तातुना न्हापांगु चरणय् स्वंगु भासं बुखँ दयेका इनेज्या न्ह्यागु दु। सित्तिकं बुखँ इनेज्यां बन्द जुइधुंकुगु व बन्द जुइगु लँपुइ थ्यनेधुंकूगु संचार संस्थातसें फाइदा काये फइगु आशा याःगु दु। बन्द जुइ धुंकूगु थुपिं भाय्या सञ्चार गृहत हाकनं न्ह्याना वनिगु व समस्याय् लाःगु सञ्चार संस्थां थुपिं भाय्या बुखँ प्रकाशन व प्रसारण याना थःगु माँभाय्या संरक्षणय् माःगु ग्वहाली नं याये फइगु भलसा कयागु खँ वय्कलं धयादिगु दु।

‘मैथिली व अवधि आर्य भाय् खः, थुपिं नेपालय् जक मखु भारतय् नं ल्हाइगु भाय् खः । मैथिली भाय् मू कथं मिथिला लागाया लिसें कोशी व मधेश प्रदेशय् ल्हाइगु मू मांभाय् खः। नेपाःया दक्वसिबे अप्वः जनता ल्हाइगु निगूगु भाय् मैथिली खः।’ अवधि लुम्बिनी प्रदेशया बाँके, बर्दिया, दाङ, कपिलवस्तु व सुदूरपश्चिम प्रदेशया कैलाली व कञ्चनपुर जिल्लाय् छ्यलाबुलाय् दुगु भाय् खः।

नेपाल भाषा देय्या पुलांगु व समृद्ध भाय् खः। थ्व स्वनिगः व थुकिया जःखःया लागा सिन्धुपाल्चोक, मकवानपुर, रामेछाप, काभ्रेपलाञ्चोक, म्याग्दी, तनहुँ, कास्की, सुनसरी, धनकुटा जिल्लाय् अप्वः याना छ्यलाबुलाय् दु।

राष्ट्रिय जनगणना २०७८ कथं कूल जनसंख्याया ११.०५ प्रतिशत अथे धयागु ३२ लख २२ द्वः स्वस व ८९ म्हं मैथिली, २.९६ प्रतिशत अथे धयागु च्यागु लख ६४ द्वः निसः व ७६ म्हं अवधी व च्यागु लख ६३ द्वः स्वसः व ८० म्हेस्यां नेपाल भाषां न्ववायेगु याना वयाच्वंगु दु। नेपाःया कुल म्हल्याः निगु क्वति ९१ लख ६४द्वः न्यास व ७८ म्ह दु।

सित्तिकं बुखँया नितिं भद्रकाली च्वंगु राससया मू ज्याकु, सेवाग्राही शाखाया टेलिफोन नं. ०१–५३६२५२१ य् स्वापू तयेत सकलसित समितिं इनाप यागु दु।

टुरिष्ट गाईड एशोसिएसन अफ नेपाल (टुर्गान)नं बचंपौ मकासें पर्यटक चाह्युकुपिं पथ प्रदर्शकतय्त कारबाही यायेगु ज्या न्ह्याकूगु दु।

टुर्गानं सोमबाः पर्यटक प्रहरीनापं जाना येँया वसन्तपू लागाःय् याःगु अनुगमनया झ्वलय् थुगु कथं बचंपौ मघाःसें पर्यटक चाह्युकाजूपिं पथ प्रदर्शकतय्त कारबाही याःगु खः। टुर्गानया नायः थानेश्वर देवकोटां पर्यटक पथप्रदर्शकया बचंपौ मकासें व बचंपौ न्हुधाः मयासें च्वंपिं पथप्रदर्शकतय्त कारबाही यानागु धकाः धाःगु दु।

वय्कया कथं पर्यटक पथप्रर्दशकया बचंपौ मकासें चाह्युकाच्वंम्ह छम्हसित ज्वना प्रहरीयात लःल्हागु खः। टुर्गानं पर्यटक प्रहरीया ग्वहालीं स्वनिगःया पशुपति, स्वयम्भू, यल, ख्वपः, वसन्तपू लागाय् थी थी इलय् नक्कली पथप्रदर्शकया जाँच याना वयाच्वंगु दु। उगु पुचलं बचंपौ मदुम्ह व न्हूधाः मयापिं पर्यटक पथप्रदर्शकतयत् निघौ तक ‘होल्ड’ यायेगु व सचेत यायेगु याना वयाच्वंगु दु।देय्न्यंक थौंकन्हय् पीगुसः व ९० म्हेस्यां पर्यटक पथप्रदर्शकया बचंपौ कयातःगु दु।

नेपाः चाह्युवइपिं विदेशी पर्यटकतय्त नेपाःया सकारात्मक सुचं बिइपिं दूतया ज्यातकं याइपिं पर्यटक पथ प्रदर्शकत जुगुलिं उपिं अनुशासित व मर्यादित जुया थःगु बनेज्या न्ह्याकाच्वनेत टुर्गानं सकल पथ प्रदर्शकतपिन्त इनाप न याःगु दु।