प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीं भदौ २३ व २४या घटना जाँचबुझ आयोगपाखें वःगु प्रतिवेदन कार्यान्वयनया प्रक्रियाय् यंकेगु धयादीगु दु।

उगु आयोगया प्रतिवेदन लःल्हाना काये धुंकाः वय्कलं उकियात थः व गृहमन्त्रीं अध्ययन यानाः मन्त्रिपरिषदं न्ह्यब्वयेगु धयादिल। प्रधानमन्त्रीं प्रतिवेदन अध्ययन यानाः कार्यान्वयया प्रक्रिया न्ह्याकेगु व उकियात माःगु कथं सार्वजनिक नापं यायेगु धयादीगु दु।

प्रधानमन्त्री कार्कीें धयादिल, “सार्वजनिक यायेगु खँय् नापं जिमिसं सहलह यानाः, थुकिया विवरण स्वयाः पूवंकं दस्तावेज थत्थें सार्वजनिक याये मफुसां लिच्वः जक जूसां सार्वजनिक यायेगु जुइ।” वय्कलं प्रतिवेदनय् यथार्थ वस्तुस्थिति व सत्यतथ्य दुथ्याःगु धइगु विश्वास नापं प्वंकादिल। लिसें प्रधानमन्त्री कार्कीं आयोगया नायः लिसें दुजःपिंसं यानादीगु मेहनतयात नापं च्वछानादीगु दु।

प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीया न्ह्यने भदौ २३ व २४ गतेया घटनासम्बन्धी जाँचबुझ आयोगं द्वःछि पाः पेजया प्रतिवेदन न्ह्यब्वःगु दु।

पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्कीया संयोजकत्वय् नीस्वंगु आयोगय् नेपाल प्रहरीया पूर्वप्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक विज्ञानराज शर्मा व कानुनविद् विश्वेश्वरप्रसाद भण्डारी दुजः जुयादी।

प्रधानमन्त्रीया न्ह्यने प्रतिवेदन न्ह्यब्वयेधुंकाः आयोगया दुजः शर्मां थ्यंमथ्यं निसःम्हेसित न्यनेकने यानागु व विज्ञपिनिगु राय कयाः तयार यानागु प्रतिवेदनय् दोषीपिंत कारबाहीया सिफारिस यानागु धकाः जानकारी बियादिल। 

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलं मिसाविरुद्ध जुइगु फुक्कं कथंया हिंसा, विभेद व उत्पीडनया अन्त्य यायेत थःथःगु थासं योगदान यायेत सकसितं आह्वान यानादीगु दु।

सच्छि व १६ क्वःगु अन्तरराष्ट्रिय महिला दिवस (८ मार्च) या लसताय् थौं भिंतुना सन्देश बियादिसें वय्कलं परम्पराया नामय् समाजय् दयाच्वंगु मभिंगु अभ्यास लिसें प्रथाया हुनिं मचाल्यासे नापं मिसा मस्तय्त जुइगु शारीरिक लिसें मानसिक हिंसाया घटना अप्वःया वनाच्वंगु प्रथायात निर्मूल यायेत थप प्रभावकारी लिसें सिर्जनात्मक ज्याझ्वः न्ह्याकेमाःगु खँ कुलादीगु दु।

सन्देशय् धयातःगु दु, “जनसङ्ख्याया बच्छि ब्वः कःघानाच्वंपिं मिसा सशक्त जूसा सलकें छेँजः, समाज व मुक्कं देय् हे समृद्धिया लँपुइ न्ह्याः वनीगु जुयाः थुखेपाखे विशेष ध्यान बिइमाःगु दु।” संविधानं अवलम्बन याःगु समानुपातिक समावेशी सिद्धान्त, राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक लिसें शैक्षिक क्षेत्रय् मिसापिनिगु अर्थपूर्ण प्रतिनिधित्व व नेतृत्व पलिस्था यायेत कोशल्वहं सावित जूगु न्ह्यथनालिसें राष्ट्रपति पौडेलं लैङ्गिक समानता वमिसा सशक्तीकरणया आज्जु पूवंकेत शिक्षा, स्वास्थ्य, लजगाः, नीति निर्माण लिसें निर्णय प्रक्रिया, राजनीति थेंजाःगु फुक्क ख्यलय् मिसापिनिगु ज्वलं ज्वः पहुँचसुनिश्चित जुइमागुलिइ बः बियादीगु दु।

राष्ट्रपति पौडेलं भिंतुना सन्देशय् धयादीगु दु, “थ्व दिवसं झी सकसितं मिसापिनिगु हक, अधिकार, समानता, सशक्तीकरण लिसें सम्मानप्रति पूर्ण संवेदनशील जुयाः ज्या यायेत थप ऊर्जा, उत्साह लिसें हःपाः बिइमा धकाः मनंतुना च्वना।” मिसा अधिकार लिसें लैङ्गिक समानता प्रवद्र्धनया पूर्ण प्राप्तिया निंतिं दँय्दसं ८ मार्चयात अन्तरराष्ट्रिय महिला दिवसया कथं हनेगु यानाच्वंगु दु। थुगुसी संयुक्त राष्ट्रसङ्घपाखें क्वःछिनातःगु ‘सकलें मिसा व मिसामस्तय्गु निंतिं अधिकार, न्याय व ज्यालिसेंया ह्वःताः’ धयागु आदर्श खँपुया नापनापं थ्व दिवस हनाच्वनागु दु।

हलिंन्यंकंया थीथी ख्यलय् ज्या यानाच्वंपिं मिसापिनिगु आर्थिक, राजनीतिक व सामाजिक उपलब्धि लुमंकुसें मिसापिनिगु प्रविधिइ पहुँचया विस्तार यायेगु, महिला सशक्तीकरण अभिवृद्धि यायेगु, लैङ्गिक असमानता व हिंसांजाःगु ज्याखँत न्हंकाः यंकेगु, मिसापिंत शिक्षित व आत्मनिर्भर दयेकेगु लिसें उचित हनाबना यायेगु लिसेंया आज्जु तयाः अन्तरराष्ट्रिय महिला दिवस न्यायेकाः वयाच्वंगु दु।

राष्ट्रिय महिला आयोगं २४ क्वःगु पलिस्था दिवस न्यायेकूगु दु। म्हिगः थन पलिस्था दिवस लिसें ११६ क्वःगु अन्तराष्ट्रिय महिला दिवस (मार्च ८) या भिंतुना कालबिल ज्याझ्वः ग्वसाः ग्वःगु खः।

ज्याझ्वलय् राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगया अध्यक्ष तपबहादुर मगरं मिसापिनिगु हक, अधिकार संरक्षणया निंतिं महिला आयोगं महत्त्वपूर्ण योगदान बियाः वयाच्वंगु धयादिल। वय्कलं समाजय् न्यंनाच्वंगु क्वपुलाःगु बिचात अझं नं दयाच्वंगु व अजाःगु बेवालीगु ब्यवहार चिइकाः यंकेमाःगु धयादिल।

आयोगया अध्यक्ष कमला पराजुलीं पलिस्था कालं लिसें हे मिसापिनिगु हक, हितया संरक्षण व सम्बद्र्धन लिसें महिला सशक्तीकरणया निंतिं माःगु सुचं, जानकारी लिसें चेतनामूलक ज्याझ्वःत कार्यान्वयन यानाः वःगु व थुकियात थप सशक्त दयेकाः वनेगु प्रतिबद्धता प्वंकादिल।आयोगया सचिव शङ्कर हरि आचार्यं लैङ्गिक समानता प्रबद्र्धन, महिला सशक्तीकरण व हिंसा निवारणया ख्यलय् पलिस्था कालं निसें हे आयोग क्रियाशील दूगु धयादिल।

वय्कलं आयोगं लैङ्गिक हिंसापीडित लिसें प्रभावितयात उद्धार, राहत, निःशुल्क कानुनी सहायता, कानुनी परामर्श, पुनःपलिस्था लिसें क्षतिपूर्तिलिसेंया न्यायया निंतिं विशेष पहल यानाः वयागु धयादिल।

महिला, बालबालिका लिसें ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयया सचिव राधिका अर्यालं मन्त्रालयं अयोगया निर्णय व ज्याय् न्ह्याबलें ग्वाहालि यानाच्वनेगु धयादिल । वय्कलं केन्द्रय् जक सीमित आयोग प्रदेशस्तरतक थ्यंके फुसा थुकिया ज्या अझं तब्यानाः वनीगु जुयाः थुगु विषय बिचाः यायेमाःगु ई वःगु धयादिल।विसं २०५८ फागुन २३ गते नीस्वंगु आयोगं पलिस्था दिवसया लसताय् नेपाःया न्हापाम्ह मिसापिनिगु धलः लिसेंया वेबपोर्टल सार्वजनिक याःगु दु, गुकी शिक्षा, स्वास्थ्य, निजामति, सञ्चार, कला, साहित्य, वातावरण, पर्वतारोहण, हवाई, व्यवसाय, उद्यमशीलता यानाः थीथी १८ विधाय् विशिष्ट योगदान यानादीपिं मिसापिनिगु प्रेरणादायी बाखं दुथ्यानाथ्वंगु दु।

महिला आयोगं वंगु च्यादँ न्ह्यःनिसें ‘११४५ हेल्पलाइन’ सेवा सञ्चालन यानाः वयाच्वंगु दु। ज्याझ्वलय् विसं २०८२ श्रावण निसें माघतकाया घटना विवरणबारे जानकारी ब्यूगु खः। उगु ईलय् वःगु उजुरी लिसें मुद्दाया ल्याखय् घरेलु हिंसाया मुद्दा २३४, मिसापिनिगु हकअधिकार हननया न्यागू, ठाडो उजुरीया निवेदन ८९ गू दयाच्वंगु दु।

रुकुमपूर्वय् नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीया संयोजक पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) निर्वाचित जूगु दु। ३४ हजार ७ सय ७२ मतदाता दुगु उगु जिल्लाय् १९ हजार १ सय ८८ मत कुहावःगु खः।

प्रचण्डं १० हजार २ सय ४० मत हया विजय जूगु खः। प्रचण्ड प्रतिस्पर्धी एमालेया लीलामणि गौतमं ३ हजार ४ सय ६२ मत काःगु खः।

अथेहे नेपाली कांग्रेसया सुकुस थापां ३ हजार ८१ मत, रास्वपाया लखन थापां ८ सय १९ मत, राप्रपाया रोशन शाहं ८२ मत, जनमोर्चाया चन्द्रविक्रम शाहीं ३२ मत, प्रलोपाया सन्दिप पुनं २ सय ३ मत, मङ्गोल नेशनल अर्गनाइजेसनया ज्योती रोकां ५५ मत, नेशनल रिपब्लिकया धर्मकुमार बुढां ५१ मत, नेकपा माओवादी जुद्धबहादुर बुढां १ सय ९१ मत व जसपाया सिरबहादुर बुढां ३० मत हःगु खः।