खोटाङय् हेलिकोप्टर दुर्घटना जुगु दु। केपिलासगढी गाउँपालिका–२ खार्ताम्छाया बालाबेसीइ हेलिकोप्टर दुर्घटना जुगु खः।

येँ न खुम्ह यात्रु ज्वना वंगु हेलिकोप्टर दुर्घटना जुगु खः। वःसा न्ह्यः प्रमुख जिल्ला अधिकारी रेखा कँडेलं शव ज्वना वःगु हेलिकप्टर वःगु धाःसा उगु हेलिकप्टरय् शव मदु धका वडाध्यक्ष मिलन कुमार राई न जानकारी ब्यूगु खः।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलं पितृशोकय् लाना च्वनादीम्ह नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) या नायः केपी शर्मा ओलीयात हार्दिक समवेदना प्वंकादीगु दु।

राष्ट्रपति पौडेलं पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीया गुण्डुइ च्वंगु निवासय् वनाः वय्कः लिसें दुःखंकःपिं छेँजःपिंत समवेदना प्वंकादिल।पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीया अबु मोहनप्रसाद ओली ९७ दँय् वंगु शुक्रवाः मदूगु खः।

निर्वाचन आयोगं थ्व हे चैत ५ गते समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीं निर्वाचित जूपिं उम्मेदवारतय्त दसिपौ वितरण याइगु जूगु दु। समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीपाखे निर्वाचन अधिकृत कृष्णबहादुर राउतया कथं थ्व हे चैत ५ गते सुथंसिया ११ः३० ताःइलय् आयोग लागाय् निर्वाचित जूगु दसिपौ वितरण याइ।

राजनीतिक दलपाखें छनोट जुयाः पेस जूपिं उम्मेदवार तय्गु विवरण आयोगं पितब्वसें निर्वाचित जूगु घोषणा याःगु खः। आयोगं राजनीतिक दलतय्पाखें निर्वाचित जुयादीपिं प्रतिनिधिसभा दुजःतय्त सक्कल नागरिकताया दसिपौ वा राष्ट्रिय परिचयपत्र, निपाः पासपोर्ट साइजया फोटोलिसें विवरण थौं उपलब्ध यायेत इनाप याःगु खः।वंगु फागुन २१ गते जूगु प्रतिनिधिसभा दुजः निर्वाचनय् थी थी खुगू राजनीतिक दलयात राष्ट्रिय दलया मान्यता दूगु खः।

समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीपाखे राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीं ५७ म्ह, नेपाली कांग्रेसं २० म्ह, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(एमालें) १६ म्ह, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपां) ९ म्ह, श्रम संस्कृति पार्टीं ४ म्ह व राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीं प्यम्ह त्याःगु खः।मुक्कं २७५ दुजःया प्रतिनिधिसभाय् प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीपाखें १६५ व समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीपाखें ११० म्ह निर्वाचित जुइगु व्यवस्था दु।

निर्वाचन आयोगं समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीपाखेया उम्मेदवारतय्त दसिपौ वितरण याये धुंकाः थुगुसीया निर्वाचन प्रक्रिया पूवनी।

सिथं यंकेगु केवल छम्ह मनूया लिपांगु यात्रा जक मखु, व छगू विचार, छगू कालखण्ड व छगू संघर्षयात लुमंकेगु ई नं जुइफु ।

वंगु फागुण २७ गते बुधवाः येँया पुलांगु वस्ती—विजेश्वरी, ढल्को, क्षेत्रपाटी, नरदेवी व असं थज्याःगु मौन स्मृतिया साक्षी जुल। ५९ दँया वैशय् सुरेश मानन्धरया अप्रत्याशित बिदाइं नेपाःया पत्रकारिता, साहित्य व नेपालभाषा आन्दोलनयात हे तःधंगु दुःखय् लात। वंगु फागुण २५ गते सोमवाः न्हिनय् खुसीबुस्थित बैंक्वेटय् पारिवारिक ज्याझ्वलय् लसतां झू चायाच्वंम्ह मानन्धरया जीवन आकाझाकां अन हे दित । भाषा आयोगया दुजः, वरिष्ठ पत्रकार लिसे साहित्यकार सुरेशकिरण मानन्धरयात राष्ट्रिय सम्मान बियाः अन्तिम विदाई याःगु खः। शोभा भगवतीस्थित इन्द्रायणी घाटय् नेवाः परम्परा कथं वय्कःया अन्त्येष्टि याःगु खः।

वय्कःया तःधिकम्ह काय सुजः मानन्धरं मिं तःगु इलय् थःथिति, सहकर्मी व शुभेच्छुकपिनिगु मिखा प्याः । शवयात्राया इलय् मिखा मप्याःपिं म्हो हे जक दइ। छम्ह परिर्वतनशील, समर्पित पत्रकार, सशक्त व्यंग्यकार, कवि व भाषा–संस्कृतिया अथक अभियन्ताया जीवनयात्रा अन हे दित, तर वय्कःया शब्द व विचाः अझ नं समाजय् म्वानाच्वंगु दु । शव यात्रा न्ह्यः सुथसिया ९ बजे निसे १२ बजे तक वय्कःया पार्थिव शरीरयात विजेश्वरीस्थित नेपालभाषा मंका खलः परिसरय् अन्तिम श्रद्धाञ्जलीया निंतिं तयातःगु खः। श्रद्धाञ्जली बीत भाषा, साहित्य, पत्रकारिता, राजनीति व सांस्कृतिक क्षेत्रया आपालं व्यक्तित्वपिं थ्यंगु खः। संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री अनिलकुमार सिन्हां वय्कःया पार्थिव शरीरय् राष्ट्रिय ध्वाचं फायेकाः सम्मान प्वंकूगु खः । उगु ई केवल सरकारी औपचारिकता जक मखु उगु ई छम्ह व्यक्तिया जीवनभरया समर्पणप्रति राष्ट्रया सम्मान खः ।

श्रद्धाञ्जली ज्याझ्वलय् भाषा आयोगया अध्यक्ष डा. गोपाल ठाकुर, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानया कुलपति भुपाल राई, नेपालभाषा एकेदेमीया चान्सलर मल्ल के सुन्दर, येँ महानगरपालिकाया कार्यवाहक मेयर सुनीता डंगोल, पुरातत्व विभागया महानिर्देशक सौभाग्य प्रधानांग, वरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठ व हरिवंश आचार्य लगायत थीथी क्षेत्रया व्यक्तित्व पिनिगु उपस्थिति दुगु खः। ‘नेपालं छम्ह प्रतिबद्ध व बहुआयामिक प्रतिभा तंकेमाःगु दु’ सकसिया म्हुतुं थथे हे धयाच्वंगु खः ।पुलांम्ह प्रधानमन्त्री डा. बाब्ुराम भट्टराईया शब्दय् नेपालभाषा अन्दोलनया धिसिलाःगु थां तंकेमाल । मानन्धरया म्हसिका थुलिइ जक लिकुनाच्वंगु मदुगु धापू डा. भट्टराईया दु। मानन्धरयात उत्पीडित जातीय मुक्ति आन्दोलनया अथक अभियन्ता रुपय् चित्रण यासें व वय्कलं देय्या विशिष्ट सार्वजनिक बौद्धिक व्यक्तित्वया रुपय् लुमंका दिल ।

वरिष्ठ हास्यव्यंग्य कलाकार मनोज गजुरेलं मानन्धया व्यंग्य लेखन लुमंकूसें धयादिल, ‘वय्कःया च्वसुं सामाजिक व राजनीतिक विकृतियात तीक्ष्ण प्रहार यासें पाठकतय्त सोचे यायेत याइ । गजुरेलया कथं वय्कःया च्वसुं आपालं सर्जक व प्रस्तोतातय्त प्रेरणा बिउ। भावुक जुयाः वय्कलं सामाजिक सञ्जालय् च्वयादिल, ‘जनआस्थाय् पिहां वःगु वय्कःया हास्यव्यंग्य सामग्री छ्यलाः थम्हं कमेडी दयेकूगु ‘त्यासा’ पुले मफुगुलिइ थौं तसकं पीडा जूगु दु।’कवि अभय श्रेष्ठं सुरेशकिरणयात थःगु ईया सम्भवतः दकलय् प्रतिभाशाली कविपिं मध्ये छम्ह जूगु लुमंकूसें च्वयादी ‘आपासिनं पत्रकारिता, व्यंग्य च्वमि व पहिचान आन्दोलनया माध्यमं म्हसिउसां वय्कःया बिचाः दकलय् अप्वः कविताय् हे खनेदु ।’ कविताय् समसामयिक विषययात उच्च शिल्पसहित अद्भुत व्यंग्यात्मक पुट बीगु शैली वय्कःया च्वयेगु विशिष्टता खः। थज्याःगु प्रवृत्ति दुपिं मानन्धर स्तरया कवि म्हो जक लुइ।’ सुरेशकिरण मानन्धर केवल छम्ह पत्रकार जक मखु । वय्कः भाषा, संस्कृति व पहिचानया पक्षय् दृढ जुयाः दनाच्वंम्ह छम्ह चेतनशील व्यक्तित्व खः। वय्कःया च्वसुं समाजया विकृतियात व्यंग्यया तीक्ष्ण धार सुइ, तर उकी मानवीय संवेदना नं उलि दुग्यं।

५९ दँया उमेरय् वंगु फागुण २५ गते सोमवाः हृदयघात जुयाः वय्कः मदुगु खः । वय्कःया जहान सजनी मानन्धर व निम्ह काय दु । थौं वय्कः शारीरिक रूपय् झी दथुइ मदु। तर वय्कलं च्वःगु शब्दत, वय्कलं प्रेरित याःपिं पत्रकारत, व वय्कलं ल्यंकेत स्वःगु भाषा–संस्कृतिया अभियान अझ नं  जीवित दु ।मानन्धरया बिदाइ नं अज्याःगु क्षण खः, गनँ शब्दत मौन जुइ, तर वय्कःया शब्दत धाःसा अझ ल्यनाच्वनी।

बागमती प्रदेश सरकारं न्ह्यानाच्वंगु आर्थिक दँ २०८२÷८३ या च्यालाया इलय् १७.१२ प्रतिशत पुँजीगत खर्च याःगु दु। आर्थिक मामिला व योजना मन्त्रालयया कथं प्रदेश सरकारं न्ह्यानाच्वंगु आर्थिक दँ २०८२÷८३ या साउननिसें फागुनतक मुक्कं बजेटया २२.३१ प्रतिशत खर्च याःगु खः।

प्रदेश सरकारया आर्थिक मामिला व योजना मन्त्रालयया अधिकृत सुरज पौडेलया कथं न्ह्यानाच्वंगु आर्थिक दँ २०८२÷८३ य् च्यालाया इलय् प्रदेश सरकारं चालुपाखे ३०.५६ प्रतिशत व पुँजीगतपाखे १७.१२ प्रतिशत बजेट खर्च याःगु खः। न्ह्यानाच्वंगु आर्थिक दँ २०८२÷८३ या निंतिं प्रदेश सरकारं ६७ अर्ब ४७ क्वति ७३ लख २७ द्वःया बजेट हःगुलिइ च्याला क्वचाःबलय् १५ अर्ब ५ क्वति ८ लख ३८ द्वः बजेट खर्च जूगु वय्कलं धयादिल।

विनियोजित बजेटमध्ये दकसिबे अप्वः प्रदेश लोेकसेवा आयोगं ४३.८५ प्रतिशत, मुख्य न्यायाधिवक्ताया ज्याकुथिं ३७.१० प्रतिशत, प्रदेशसभा सचिवालयं ३७.२९ प्रतिशत, श्रम रोजगार लिसें यातायात मन्त्रालयं ३८.५४ प्रतिशत, स्वास्थ्य मन्त्रालयं ३७.१० प्रतिशत, सहकारी लिसें गरिबी निवारण मन्त्रालयं ३४.५३ प्रतिशत बजेट खर्च याःगु खः धाःसा दकसिबे म्ह्वः संस्कृति लिसें पर्यटन मन्त्रालयं ७.६४ प्रतिशत बजेट खर्च याःगु मन्त्रालयं धाःगु खः।

वंगु भदौ २३ व २४ य् जूगु जेनजी आन्दोलनं यानाः प्रदेश सरकारया संरचनात क्षतिग्रस्त जूगु, प्रदेश सरकारया निकायतय्सं बांलाक्क ज्या याये मफूगु व बजेट कार्यान्वयन जुइ मफूगुलिं प्रदेश सरकारया खर्च म्ह्वः जक जूगु खनेदूगु अधिकृत पौडेलं धयादिल।