२०८३ जेठ ४, सोमबार
Display Style: 
Column Style

‘ललितविस्तर शोधग्रन्थ’ पितब्वज्या

लहनान्युज | पोहेलाथ्व पुन्हि ११४३, पुस २२ शुक्रवाः

ऐतिहासिक बौद्ध ग्रन्थ ललितविस्तरयात कयाः शोधग्रन्थ याःगु सफू ‘ललितविस्तर शोधग्रन्थ’ छगू ज्याझ्वःया दथुइ पितब्वज्या जुगु दु ।

ईलोहं प्रकाशनपाखे प्रकाशित जुगु खःसा नरेशवीर शाक्यं च्वयादीगु खः । आनन्दकुटी विहारय् जूगु छगू ज्याझ्वःया दथुइ ललितविस्तरयात कयाः शोधग्रन्थ याःगु सफूया विहारया प्रमुख भिक्षु धम्ममूर्ति महास्थविर, भिक्षु पञ्ञामूर्ति, भिक्षु पियदस्सी, लोट्स रिसर्च सेन्टरया अध्यक्ष प्रा. डा. सुरेन्द्रमान वज्राचार्य, प्रकाशनया संरक्षक धर्मवीर शाक्य, सफूया दाता पद्मादेवी शाक्य व च्वमि शाक्यं मंकाःकथं विमोचन यानादीगु खः ।

ज्याझ्वलय् विहार प्रमुख भिक्षु धम्ममूर्ति महास्थविरं बुद्ध धर्म सम्बन्धी हरेक सफुतिं बियाच्वनीगु ज्ञानयात थःगु जीवनय् नं व्यावहारिक रुपं छ्यले फयेकेमाः धयाबिज्यासे ललितविस्तर ग्रन्थया शोधया महत्वयाया विषययात चर्चा यानाबिज्यात । च्वमि शाक्यं बुद्ध धर्मय् स्नातकोत्तर अध्ययनया झ्वलय् ‘ललितविस्तर एक तुलनात्मक अ्रध्ययन’ विषयय् शोध च्वयागु व उकियात हे सफूया आकार बियागु खँ कनादिल ।

लिसें वय्कलं बौद्ध ग्रन्थत भारतया नालान्दा विश्वविद्यालयय् मिं नयेधुंकाः नेपालय् जक ल्यनाच्वंगु खँ कनादिसें थुगु ग्रन्थयात हाकनं विश्वय् प्रचारय् हयेगु ल्याखं शोध च्वयागु खः धयादिल । ज्याझ्वलय् दाता शाक्य, सेन्टरया अध्यक्ष प्रा. डा. वज्राचार्य लगायतं सफूया थीथी पक्षयात कयाः नुगःखँ तयादीगु खः । नेपाःया बौद्ध ख्यलय् बिस्कं महत्व जाःगु ललितविस्तर छम्ह हे मनुखं छक्वलं च्वःगु मखु, थ्व थीथी इलय् थीथी व्यक्तिपिंसं च्वःगु ग्रन्थ खः ।

अथे हे सिद्धार्थ गौतम बुद्ध जगत उद्धार व प्राणी हितया निंतिं तुसिताभुवनं पृथ्वीलोकय् दिव्योपयदेश बीत तुयुम्ह किसिम्हय् च्वनाः कुहां बिज्याःगु व वनारसय् न्हाापांगु धर्मचक्र प्रवर्तन बियातःगु थेंज्याःगु खँ न्ह्यथनातःगु दु ।

सुकुम्वासी समस्या महानगरया जक समस्या मखूगु राज्ययाःगु समस्या खः – बिद्यासुन्दर शाक्य

लहनान्युज | पोहेलाथ्व चतुर्दशी ११४३, पुस २१ बिहीवाः

थौंकन्हय् येँ महानगर प्रमुख बालेन शाह नेतृत्वया महानगर टोलीं न्ह्याकाच्वंगु बागमती खुसि सिथय्या सुकुम्वासी बस्ती हटाउ अभियान चर्चाय् दु । थुकियात कयाः पक्ष व बिपक्षय् यक्व हे सः ताय्दयाच्वंगु दु । गुलिसिनं मेयर बालेन शाहं विधि व प्रकृयायात वास्ता हे मयाःसे थः हे संघीय सरकारया कार्यकारीं थें व्यवहार यानाजुल धकाः आलोचना यानाच्वंगु दुसा गुलिसिनं यक्व हे न्ह्यः याय्माःगु ज्या धकाः समर्थन यानाच्वंगु दु । थुगु विषययात आपालं खँत पिहांवःगु दु ।
 
मेयर बालेनं भूमि आयोगलिसे सम्झौता याय्धुंकाः सम्झौता कथंया प्रकृया न्ह्यःने मयंकूसे छाय् जबरजस्ती याय्गु लँपु लीत ? मेयर बालेनं थम्हं जबरजस्तीया लँ ज्वनाः उत्पात न्यंकेधुंकाः नेवाः जातीय समाजयात न्ह्यःने तयाः थुकियात जातीय रंग बिल, जातीय द्वन्द्व याकेत स्वल । थज्याःगु थीथी खँ पिहांवयाच्वंगु दु । थ्व हे झ्वलय् सुकुम्वासी समस्यायात कयाः येँ महानगरपालिकाया पूर्व मेयर विद्यासुन्दर शाक्यं न्ववानादीगु दु । लहनान्युजनाप खँ ल्हासें येँ महानगरपालिकाया पूर्व मेयर विद्यासुन्दर शाक्यं सुकुम्वासी समस्याया समाधानया खँय् थःगु बिचाः व वर्तमान मेयर बालेनया ज्यायात कयाः थःगु धारणा न्यंकादीगु दु । 
 
खँल्हाबल्हाया सुरुइ हे येँ महानगरया निवर्तमान मेयर शाक्यं बालेन शाहया ज्याया समीक्षा हे कथं न्ववाय्गु ई धाःसा मवःनिगु धयादीगु दु । महानगरया ज्याया विधि व प्रकृयां छगू ज्या न्ह्याकेत हे खुला स्वयां अप्वः ई बीगु अवस्थाय् बालेन शाह निर्वाचित जुयावःगु दछि हे मदुनिगु जूगुलिं समीक्षा हे धाःसा याय्मत्यःनिगु वय्कलं धयादिल । ‘खरिद प्रकृया, टेन्डर सकतां विधि पूवंकेत खुला बी, मेयर बालेन शाह निर्वाचित जुयावःगु हे खुला स्वयां भचा अप्वः तिनि जुल । आः हे समीक्षा धाःसा याय्मत्यःनि ।’ पूर्व मेयर शाक्यं धयादिल ।
 
सुकुम्वासी समस्या महानगरपालिकाया जक समस्या मखूगु व थ्व समस्या ज्यंकेत स्थानीय सरकार याकःचा हे न्ह्याःवनेत स्वल धाःसा ज्या पूवनेमफइगु धापू शाक्यया दु । सुकुम्वासी समस्या येँ महानगर दुने जक दुगु मखसें, देय्न्यंक हे दुगु समस्या जूगुलिं थुकिया समाधानया नितिं संघीय सरकारं हे पहल याय्माःगु वय्कःया धापू खः । राज्यं थ्वयां न्ह्यः नं सुकुम्वासी समस्या समाधानया नितिं धासें थीथी आयोग दय्कगु व आः भूमि आयोग क्रियाशील दुगु अवस्थाय् भूमि आयोगलिसे समन्वय यानाः सहयोग याय्गु भूमिकाय् येँ महानगर च्वनेमाःगु वय्कःया छ्याता दु । ‘येँ महानगरपालिका थ्व विषयया नितिं कार्यकारी अङ्ग मखु, महानगरपालिकाया भूमिका धइगु समन्वय व सहयोग याय्गु जक खः । भूमि आयोग थ्व विषयस क्रियाशिल दुगु अवस्थाय् येँ महानगरपालिकाय् भूमि आयोगलिसे समन्वय यानाः सहयोगी भूमिका निर्वाह याःसा थ्व समस्या ज्यंकेत अःपुइ, याकःचा हे न्ह्याःवनेत स्वःसा थाकुइफु ।’ शाक्यं थःगु बिचाः तयादिल । 
 
भूमिहीन दलित, भूमिहीन सुकुम्वासी व अव्यवस्थित बसोबासीया व्यवस्थापनया ज्या न्ह्यःने यंकेगु पक्षय् येँ महानगरपालिकां भूमि आयोगलिसे सम्झौता तकं याय्धुंकूगु अवस्था दु । उगु सम्झौताय् भूमि आयोगपाखें केन्द्रीय अध्यक्ष केशव निरौला व येँ महानगरपालिकापाखें मेयर बालेन शाह थम्हं हे हस्ताक्षर यानादीगु दु । थ्व सम्झौता कथं येँ महानगरपालिकां थीथी ज्यात पूवकेमाःगु खः । सम्झौता धुंकाः छसिकथं यानावनेमाःगु व जुइमाःगु ज्याय् स्थानीय तह व वडा स्तरिय सहजीकरण समिति गठन याय्गु, स्थानीय तहमार्फत निवेदन संकलन याय्गु, निवेदनया तथ्याङ्क प्रणालीइ प्रविष्टिकरण व निस्सा प्रदान याय्गु, ७ दिने सुचं पिथनाः निवेदकया जाँचबुझ याय्गु, स्थानीय तहपाखें लाभग्राहीया प्रमाणीकरण, जग्गा नापजाँच, जग्गा नापजाँचया प्रतिवेदन तयारी व ७ दिने सुचं प्रकाशन, स्थानीय तहमार्फत वितरण जुइगु जग्गाया जिल्ला समितिइ सिफारीस याय्माः । थुलि ज्या जुइधुंकाः जिल्ला समितिं जग्गा वितरण सम्वन्धय् निर्णय, फिल्ड बुक तयारी व जग्गा दर्ता, जिल्ला समितिं जग्गा धनी प्रमाण पूर्जाया तयारी यानाःलि थुलि ज्या सिधय्काः स्थानीय तहमार्फत जग्गा धनी प्रमाण पूर्जा वितरण याइ । 
 
सम्झौता कथं येँ महानगरपालिकां आःतक थ्व कथं छुं नं ज्या धाःसा याःगु खनेमदुनि । शाक्यया धापूयात आधार काय्गु खःसा येँ महानगरपालिकां भूमि आयोगयात समन्वय व सहयोगी भूमिका म्हितेमाःगु खः । तर, थम्हं छु छु ज्या याय्गु धकाः सम्झौता याःगु खः, व कथंया ला छुं हे ज्या याःगु आःतक खनेमदुनि । 
 
थ्व खँय् येँ महानगरं भूमि आयोगलिसे सम्झौता धाःसा आः हे तिनि याःगु खनेदु । विद्यासुन्दर शाक्यं थःगु हे कार्यकालय् छाय् भूमि आयोगलिसे सम्झौता यानाः ज्या न्ह्यःने मयंकल ले ? थ्व न्ह्यसः दनीगु नं स्वाभाविक खः । थ्व खँय् भूमि आयोगया सम्झौता गन च्वनाच्वंगु दु, अन हे जग्गा बीगु धइगु खँय् थःपिनिगु असहमति दुगुलिं सम्झौता मयानागु शाक्यं धयादिल । ‘जिं उगु इलय् सम्झौता मयानागु हे खः । छाय्धाःसा उगु इलय्गन च्वनाच्वन, अन हे जग्गा बीमाः धइगु खँ वयाच्वन । व इलय्या जिगु नेतृत्वया महानगर थ्व खँय् सहमत मदु । थन जग्गा बीगु पक्षय् जिपिं मदु’, शाक्यं धयादिल । सुर्या नामय् सम्पत्ति दुसा वयात थःगु हे छेँय् लित छ्वयाबीमाल, छुं नं सम्पत्ति मदुपिन्त संघीय सरकारं जिम्मा कयाः छु जिल्लां वःगु खः, अन हे जग्गा बियाः छ्वयाबीमाः धकाः जिमिसं उगु इलय्सम्झौता मयाना ।’
 
थःगु कार्यकालय् सुकुम्वासीया व्यवस्थापन याय्गु धकाः नीति दय्काः फारम छगू नं दय्कागु शाक्यं कनादिल । सुकुम्वासी बस्तीइ उगु फारम जाय्के नं बियागु व सुरुइ गुलिसिनं फारम जाय्केधुंकूगु वय्कलं कनादिल । तर लिपा वयाः सुकुम्वासीतय् संघया मनूत वयाः फारम जाय्केमखु धकाः ज्या द्यूगु व वयां लिपा राजनीतिक सहमति नं मुंकेमफयाः ज्या दिनावंगु वय्कलं कनादिल । राजनीतिक सहमति मजुइकं व संघीय सरकारया सहयोग मदय्कं महानगरं जक व्यवस्थापन याय् धयां थ्व ज्या पूवने फइमखूगु शाक्यया बिचाः खः । 

किपूलि बुगंद्यः व याकःमिसाया मूर्ति स्थापना यागुलि पानेजुुपिनिगु विरो

लहनान्युज | पोहेलाथ्व त्रयोदशी ११४३, पुस २० बुधवाः

किपू नगरपालिकाय् वंगु मंसिर १५ गते बुगंद्यःया मूर्ति व याकःमिसाया मूर्ति स्थापना यायेगुलि पानेजुुपिन्स विरोध याना वयाच्वंगु दु। बुगंद्यःया नित्य पूजा याइपि पुजारीपिन्स राष्ट्रपति, पुरातत्व विभाग, यल महानगरपालिका, गुठी संस्थानय् म्हिगः मंगलबाः ज्ञापन पौं लःल्हागु दु।

अथेहे किपू नगरपालिकाया उगु ज्याया विरोध याःगु दु। मूर्ति स्थापना यासे ह्यगृव भैरवनाथव ३२ पानेजु (पुजारी) संघं मंसिर १९ गते असहमति क्यसे विज्ञप्ति पिकागु खः। संघं २१ गते गुठी संस्थानया ज्याकूथिइ वना ध्यानाकर्षण पौं बिःगु खः। विरोधया बाबजुद न किपू नगरपालिकां वंगु पुस ३ गते मेगु विज्ञप्ति पिकया संघं बुगंद्यःया मूर्ति व याकःमिसाया मूर्ति हटे मयातले प्रसाद ग्रहण मयायेगु घोषणा याःगु खः ।

वयालिपा गुठी संस्थानया कुतलय् बुगंद्यःया जात्रानाप सम्बन्धित सरोकारवाला ज्योतिष, पुजारी, बाराही, ञवाल, घकु, मलिनी, भैरब पुजारीपिन्स न विरोध याःगु खः। विवादया दथुइ पानेजुपिन्स म्हिगः मंगलबाः यल महानगरपालिकानाप छलफल याःगु खः।

उगु छलफलय् मेयर चिरिबाबु महर्जनं औपचारिक रुपं विरोधया जानकारी नकतिनि वंगुलि आः समस्या समाधानया निति थःम्हेसिया कुतः यायेगु धका धयादीगु खः।

प्रधानमन्त्री ‘प्रचण्ड’ पुस २६ गते विश्वासया मत काइगु

लहनान्युज | पोहेलाथ्व द्धादशी ११४३, पुस १९ मंगलवाः

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ न पुस २६ गते विश्वासया मत काइगु जुगु दु।

प्रधानमन्त्री प्रचण्डं संघीय संसदया महासचिवयात पौं च्वया उकिया व्यवस्था मिले यायेत इनाप याःगु दु।

संघीय संसदया न्हापागु बैठक पुस २५ गते सः तूगु दु।

लुँ तोलां गुसः थहावन

लहनान्युज | पोहेलाथ्व द्धादशी ११४३, पुस १९ मंगलवाः

लुँया भाः थौं हाकन थहावःगु दु। थौं लुँ तोलां गुसः थहावःगु दु ।

लुँ तोलां गुसः थहावना १ लाख २ हजार ६ सय रुपैयाँ थ्यःगु दु धका नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घं धाःगु दु।

अथेहे वहः तोला न झीतका थहावःगु दु। वहः तोलां झीतका थहावना १ हजार ४ सय १० रुपैयाँ थ्यःगु दु।

Pages