बुंगद्यःजात्राया आइतबाः रथ साला लगंख्यलय् थ्यंकूगु दु। जात्राया न्हापांगु दिं पूच्वं गाःबहाःतक थ्यंगु रथयात उकिया लिपा मङ्गलबजाः, सुन्धारा व चाःबहाः जुकाः आइतबाः लगंख्यलय् थ्यंकूगु खः।

वर्षा व सहकालया द्यःया कथं पुजा यानाः वया च्वंम्ह ह्याउँ वर्णया लोकेश्वर बुंगद्यःयात ३२ कू ल्हाः तःजाःगु रथय् वंगु वैशाख ५ गते पुजा यानाः बिज्याके धुंकाः वैशाख ८ गते रथ साला जात्रा औपचारिक कथं न्ह्याकूगु खः। गुठी संस्थानया प्रवक्ता जनक पोख्रेलया कथं रथ दयेकेगु दिंनिसें जात्रा क्वमचातक गुठी संस्थानया महत्त्वपूर्ण भूमिका दइ।

लिसें रथ सालेगु व मेमेगु व्यवस्थापन ज्याय् नापं संस्थानया सक्रिय ब्वति दयेगु यानाच्वंगु दु।वय्कःया कथं रथ लगंख्यः थ्यनेधुंकाः महाबलि पुजा याइगु व साइत स्वयाः रथया च्वकां नैक्याः क्वफायेगु ज्या जुइ । गुकीयात नैक्यालं लुइगु नं धाइ । नैक्या क्वफानाः कन्हय्कुन्हु मिस्तय्सं रथ सालेगु यानाः वयाच्वंगु दु।

उकिया लिपा रथ यात इटीत्वालं पश्चिमपाखे कुमारीपाटी जुकाः जावलाख्यःया ललितमण्डप थ्यंकि, थन थ्यंगु प्यन्हु दुकुन्हु भोतो क्यनी । राष्ट्रप्रमुखया उपस्थितिइ भोतो जात्रा क्वचायेधुंकाः थुगुसीया बुंगद्यः जात्रा क्वचाइ।

देय्न्यंकंया नेवाःतय्गु मंकाः राष्ट्रिय संगठन नेवाः देय् दबू व देयन्यंकंया नेवाः पत्रकार पिनिगु संगठन नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबू नापनापं जानाः वनेगु खँय् निगू हे दबूया नेतृत्वया दथुइ सहलह जूगु दु।

पत्रकार दबूया ग्वसालय् आइतवाः जूगु सहलह ज्याझ्वलय् देय् दबू व पत्रकार दबूया नेतृत्वपाखें नेवाः मुद्दायात कयाः नापनापं जानाः थःथःगु थासं भूमिका म्हितेगु लिसें संगठन निर्माणया ज्याय् तकं जानाः वनेमाःगु खँय् सहलह ब्याकूगु खः।

येँय् जूगु ज्याझ्वलय् नेवाः देय् दबूया न्हू निर्वाचित जुयादीम्ह नायः रश्मीला प्रजापतिं आःया अवस्थाय् पत्रकार दबू व देय् दबू नापनापं जानाः नेवाःतय्गु निंतिं ज्या यायेमाःगु खँय् बः बियादिल। देय् दबू धइगु अधिकारमुखि संस्था जूगुलिं देय् दबूपाखें जुइगु ज्या नेवाः पत्रकारपिसं माःगु कथं प्रचार प्रसारया निंतिं ज्या यायेमाःगु खँय् बः बियादिल।

देय् दबूया बरिष्ठ न्वकू सत्यनारायण डंगोलं देय् दबू व पत्रकार दबूया पासापिनिगु दथुइ न्हापाया स्वापू बांलाःगु खँ न्ह्यथनादिसें आः झन क्वातुका नापं जानाः वनेमाःगु खँय् बः बियादिल। देय् दबुया न्वकू उमेश स्थापितं दबूया विधान कथं पत्रकार दबूयात दुथ्याकाः यंकेफइगु प्रावधानत दुगु खँ धयादिसें विषयगत समिति कथं वनेगु धइगु भातृ संगठन कथं वनेगु खँ मखु धयादिल। देय् दबूया मूछ्याञ्जे श्रीकृष्ण महर्जनं देय् दबू व पत्रकार दबूयात नेवाः देय् दबू नाप स्वाकायंकेगु निंतिं विधानकथं विषयगत समिति व संस्थागत दुजःया प्रावधान दु धयादिसें निरन्तर रुपं थुगु कथं सहलह ब्याकाः वनेमाःगु खँय् बः बियादिल।

नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबूया केन्द्रीय नायः नृपेन्द्रलाल श्रेष्ठं पत्रकारपिं सुयागु नं भातृ संगठन जुइमज्यूगु खँय् बः बियादिल । पत्रकार दबूया निर्वतमान नायः सुरजवीर वज्राचार्यं पत्रकार दबू व देय् दबू निगुलिं नेवाः समुदायया निंतिं ज्या याइगु संस्था खः धयादिल। पत्रकार दबूया बरिष्ठ न्वकू सुनिल महर्जनं नेवाः पत्रकार धाये धुनेवं नेवाः भासं च्वइपिं जक मखु न्ह्याग्गुं भाषं च्वइपिं जूसां नेवाःत हे नेवाः पत्रकार खः धयादिसें नेवाः पत्रकारपिनिगु सवालय् नं देय् दबूपाखें ध्यान बीमाः धयादिल।

अथे हे पत्रकार दबूया मूछ्याञ्जे केके मानन्धरं नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबूया स्थापना कालंनिसेंया देय् दबूनाप स्वापू दुगु खँ न्ह्यथँसें थ्व निगू हे नापनापं वनेगुया विकल्प मदु धयादिल ।देय् दबूया न्हू निर्वाचित केन्द्रीय नेतृत्व पदाधिकारी नापं दुजःपिंत देय्न्यंकंया नेवाः पत्रकारपिनिगु मंकाः संगठन नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबूपाखें भिंतुना देछासें लसकुस नापं सहलह ज्याझ्वः जूगु खः।

आइतवाः जूगु ज्याझ्वः पत्रकार दबूया नायः नृपेन्द्रलाल श्रेष्ठया सभाध्यक्षताय् जुगु उगु ज्याझ्वलय् देय् दबूया केन्द्रीय नेतृत्वपिं ल्यूछ्याञ्जे बासु श्रेष्ठ, छ्याञ्जेपिं मचाराजा महर्जन, सिजन श्रेष्ठ, दांभरी माइला डंगोल, दुजःपिं नरेश श्रेष्ठ, शोभा वज्राचार्य महर्जन, सुदन मुनिकार, रमना श्रेष्ठ, ललिता प्रधान लगायपिं ब्वति कयादीगु खः।पत्रकार दबूया ल्युछ्याञ्जे सुनिता महर्जनं न्ह्याकादीगु खः।

हलिं नेवाः दबू (डब्लुएनओ) या केन्द्रीय पुचःपाखें वरिष्ठ न्वकु समीर महर्जनया नेतृत्वय् व गैर–आवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) या उपाध्यक्ष लिसें टेक्सबरी बरो काउन्सिलया काउन्सिलर रोजिना प्रधान राइ दथुइ शुक्रवाः छगू मुँज्या जूगु दु।

मुँज्याय् नेपाल व विश्वव्यापी डायस्पोराय् च्वनाच्वंपिं नेवाः समुदायया उत्थान व सशक्तीकरणया निंतिं डब्लुएनओ व एनआरएनए दथुइ सहकार्ययात अझ बल्लाकेगु खँय् दुग्यंक सहलह जुल । सहलहया झ्वलय् नेवाः समुदायया समृद्ध सांस्कृतिक सम्पदाया संरक्षण व प्रवद्र्धनयात प्राथमिकता बियातःगु खः।

थ्व झ्वलय् नेपाल भाषा, रञ्जना लिपि व प्रचलित लिपि थुज्वःगु परम्परागत भाषिक सम्पदाया लिसें नखःचखः, कला, वास्तुकला व आदिवासी ज्ञान प्रणालीतय्गु संरक्षण, संवद्र्धन व प्रवद्र्धन यायेगु खँय् मू रूपं सहलह जूगु खः। मुँज्याय् नेपालभाषायात डिजिटल माध्यमपाखें विश्वव्यापी दयेकेगु कुतःयात नं प्राथमिकताय् तःगु दु। विशेषयानाः न्ययनभि त्चबलकबितभ थुज्वःगु अन्तर्राष्ट्रिय प्लेटफर्मत नेपालभाषायात समावेश यायेगु कुतःयात तीव्रता बीमाःगु खँय् ब्वतिकाःपिसं बः ब्यूगु खः। थुकिं भाषा पहुँच, छ्यला व अन्तर्राष्ट्रियमान्यता अप्वयेकेत महत्वपूर्ण भूमिका म्हितीगु विश्वास प्वंकूगु खः।

नेवाः समुदाय नेपाःया ऐतिहासिक, सांस्कृतिक व शहरी विकासय् महत्वपूर्ण योगदान ब्यूगु सभ्यतामध्ये छगु जूगु खँ न्ह्यथसें मुँज्याय् थुगु सम्पदाया दीर्घकालीन संरक्षण याये माःगु खँ तःगु खः। लिसें, हलिंन्यंकं च्वंपिं युवा पुस्तायातथःगु सांस्कृतिक हा व म्हसीकालिसे स्वाना तयेत थीथी ज्याझ्वःत न्ह्याकेगु खँय् नं सहलह जूगु खः। मुज्यां मंकाः कुतः, सांस्कृतिक कालबिल ज्याझ्वः, भाषा संरक्षण अभियान व अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् वकालतया ह्वःताः मालेगु निर्णय याःगु खः।

निगुलिं पक्षं नेवाः समुदायया एकता, सांस्कृतिक गौरव व दिगो विकासयात प्रवद्र्धन यायेगु अज्जुं दीर्घकालीन व अर्थपूर्ण साझेदारी ब्वलंकेगु प्रतिबद्धता प्वंकूगु खः।

मुँज्याय् डब्लूएनओपाखें वरिष्ठ न्वकू महर्जनलिसें न्वकूपिं सुरेन्द्रभक्त श्रेष्ठ व बिमल श्रेष्ठ, मूछ्याञ्जे लालिमा श्रेष्ठ, मूदुजः अञ्जना ताम्राकारया ब्वति दुगु खः।

संयुक्त राष्ट्रसंघया आदिवासी मामिला सम्बन्धी स्थायी मञ्चया २५ क्वःगु सत्रय् नेपाःया आदिवासी मिसा तयेगुे अवस्था व येँ बोझेनीइ जारी तामाङ समुदायया मुद्दायात अन्तर्राष्ट्रियकरण याःगु दु। राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति मञ्च (निफ) व फोकस फर इन्डिजिनियस गर्लस (फिग) पाखे उगु मुद्धा ल्ह्वंगु खः।

उगु सत्रय् फिगया अध्यक्ष सवनम लामां शंखरापुर नगरपालिका स्थित बोझेनीइ तामाङ समुदाय तयेगु अधिकार उल्लङ्घन जुगु घटना न्ह्यब्बःगु खः। लामां विशेष याना तामाकोशी जलविद्युत प्रसारण परियोजनाया कारण बोझेनीया आदिवासी समुदाय तयेगु जीवन, संस्कृति व स्वास्थ्यय् गम्भीर असर जुगु खँ ल्ह्वंगु खः।

लामां थःगु न्वचू तयेगु झ्वलय् परियोजनाया कारण धार्मिक व झाँक्री उपचार नाप स्वागू पवित्र मुहान नष्ट जुगु, परम्परागत जडीबुटी लोप जुइगु जोखिम अप्पोगु, कृषि जमिन क्षतिग्रस्त जुगु व परिवार तयेत क्षतिपूर्ति मबिस्य् जमिन गुमे याये माःग खँ ल्ह्वःगु खः। अध्यक्ष सवनम लामां अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चय् स्वंगु मू खँ सिफारिस याःगु दु।

लैङ्गिक संवेदनशील वातावरणीय, शारीरिक व मानसिक स्वास्थ्य प्रभाव मूल्याङ्कन अनिवार्य यायेमाः, आदिवासी मिसा व मस्तय्त जुइगु हिंसाय् जवाफदेहिता सुनिश्चित यायेमाःगु, स्वतन्त्र, अग्रिम जानकारी नाप मन्जुरीयात पूर्ण कार्यन्वयन याना निर्णय प्रक्रियाय् आदिवासी मिसा पिनिगु भूमिका सुनिश्चित यायेमाःगु ।

२० अप्रिलनिसे न्यूयोर्कय् जुगु संयुक्त राष्ट्रसंघया आदिवासी मामिला सम्बन्धी स्थायी मञ्चया २५ क्वःगु सत्रय् हलियकं आदिवासी समुदायया अधिकार, स्वास्थ्य व विकासयात कया ज्याझ्वः जुगु खः।

राणाशासन विरुद्ध संघर्षलिपा यलया नागबहालय् सुरु जुगु बुद्धजयन्ती हनेगु परम्परा थुगु दँय् ७५ दँ थ्यःगु दु।

थुगु दँय् २५७० बुद्ध जयन्ती ७५ दँय् सार्वजनिक परम्परा हीरक समारोह कथं हनेगु याइ। २००९ सालय् तारेमाम संघं यलय् २४९६ क्वःगु बुद्धजयन्ती यलय् सार्वजनिक रुकथं न्हापां बुद्धजयन्ती हंगु खः। हिरण्यवर्ण महाविहार तारेमाम संघ, नागबहालं हीरक समारोहया कथं हनेगु निति शुक्रवाः छगु पत्रकार सम्मेलन याना जानकारी ब्यूगु खः। राणाकालय् सार्वजनिक कथं बुद्ध जयन्ती हनेत प्रतिबन्ध तःगु खः।

२००७ सालय् प्रजातन्त्र पुनःस्थापना लिपा नेपालभाषाया न्हापाम्ह पत्रकार तक जुयादीम्ह भाषासेवी व धार्मिक व्यक्तित्व धर्मादित्य धर्माचार्य(जगतमान वैद्य) प्रा. आशाराम शाक्य, बौद्ध उपासक पूर्णबहादुर शाक्य, सुन उपासक व भिक्षु प्रज्ञारश्मिया ग्वहालिइ नागबहालय् न्हापागु पटक बुद्धजयन्ती हंगु खः। थुगु दँय् सप्ताह व्यापी बुद्ध जयन्ती हनेगु धका समारोह समितिया महासचिव विकासरत्न धाख्वाः न पत्रकार सम्मलेन याना जानकारी बियादीगु खः।

महासचिव धाख्वाःया कथं सप्ताह व्यापी ज्याझ्वलय् बैशाख १२ गते शनिवाः निसे सुरु जुइ।प्रचवन,क्यान्सर रोग शिविर, रक्तदान, बौद्ध ग्रन्थ नाप कला प्रदर्शनी, भिक्षुसंघ, अनागारिका गुरुमांपिन्त भोजनदान, ज्ञानमाला भजन, दाफा भजन व बुद्धजयन्तीया पूर्वसन्ध्याय् बैशाख १७ गते विहीवाः राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलया मूपाहाँसुइ बृहत बौद्ध सभा जुइ।

बुद्ध जयन्ती हनेत हिराकाजी शाक्यया अध्यक्षताय् ३३ म्ह सदस्यीय सल्लाहकार समिति, १९ गु थीथी उपकमिटी व थीथी त्वाःया प्रतिनिधि सम्मिलित २५७० बौद्ध जयन्ती हीरक समारोह मूल समिति गठन याःगु खः।