भाषाविद्, नेपाल संवत न्हूदँ राष्ट्रिय समारोह समितिया सचिवालय दुजः, नेवाः न्ह्यलुवाः विष्णु चित्रकारया दाहा संस्कार थौ क्वचाःगु दु।

चित्रकार म्हिगः सोमवाः सुथय् ३ ताः इलय् मुस्ताङय् नुगःचुया ल्वचं मदुगु खः। वय्कःया सीम्ह थौं मंगलवाः सुथय् येँय् हःगु खः।

मदुम्ह चित्रकारया सीम्ह अन्तिम श्रद्धाञ्जलि देछायेगु नितिं थौं मंगलवाः सुथय् ८ ताः ईनिसें १० ता ई तक जगतसुन्दर ब्वनेकुथिइ तःगु खःसा मदुम्ह चित्रकारयात जगतसुन्दर ब्वनेकुथिया दुजःपिं, नेपालभाषा मंकाः खलःया दुजःपिं, नेवाः देय् दबूया दुजःपिं, नेवाः ग्वाहालि पुचःया दुजःपिं व न्हूदँ समारोह समितिया दुजःपिन्सं श्रद्धाञ्जलि देछाःगु खः।

अथेहे, श्रद्धाञ्जलि देछायेगु नितिं पुलांम्ह प्रधानमन्त्री लिसें मदुम्ह चित्रकारया जिलाजं झलनाथ खनाल, नेकपा एमालेया नेता सुरेन्द्र पाण्डे, कृष्णगोपाल श्रेष्ठ, अष्टलक्ष्मी शाक्य, अमृत बोहरालिसेंया नेतापिं उपस्थित जूगु खःसा मदुम्ह चित्रकारं नेपाःया राजनीतिइ यानादीगु योगदानयात स्मरण यासें एमाले नेता सुरेन्द्र पाण्डें थःगु नुगःखँ तयादीगु खः।

अथेहे, अन्तिम श्रद्धाञ्जलि देछायेगु नितिं नेवाः न्ह्यलुवाः मल्ल के सुन्दर, डा. महेशमान श्रेष्ठ, राजेन्द्र श्रेष्ठ, न्हूदँ समारोह संरक्षण समितिया नायः प्रा.डा. नरेशमान बज्राचार्य, न्हूदँ समारोह ११४६ या नायः प्रेमहिरा तुलाधर, जगतसुन्दर ब्वनेकुथिया प्रिन्सिपल सुनिता मानन्धर, नेपालभाषा मंकाः खलःया नायः रमेशमान पिया, नेवाः देय् दबूया नायः रश्मिला प्रजापति, ज्यापु महागुथिया नायः सत्यनारायण डंगोल, जनकलाकार वीरप्रसाद भन्सारीलिसें थीथी ख्यःया व्यक्तिपिं उपस्थित जूगु खः।मदुम्ह चित्रकारया अन्तिम संस्कार लुति जूगु खः।

७६ दँया विष्णु चित्रकारया छम्ह म्ह्याय् व जहान दी।

नेपाल आदिवासी जनजाति महासङ्घ (नेफिनं) थःगु २१ म्ह दुजःया सङ्घीय परिषद् सचिवालय सार्वजनिक यानाः वइगु कार्यदिशा व योजनात प्रस्तुत याःगु दु।

थौं येँय् च्वंगु महासङ्घया केन्द्रीय ज्याकुथिइ ग्वसाः ग्वःगु पत्रकार सम्मेलनय् न्हूगु नेतृत्वया औपचारिक घोषणा याःगु खः। थ्व हे चैत ५ गते क्वचाःगु झिंछक्वःगु राष्ट्रिय महाधिवेशनं निमा लामा ह्योल्मोया नेतृत्वय् न्हूगु सङ्घीय परिषद् सचिवालय ल्यःगु खः। उगु हे निर्णय कथं थौं औपचारिक रूपं पदाधिकारीतय्गु नांया धलः सार्वजनिक याःगु खः।

नवगठित सचिवालयया नायः पदय् ह्योल्मो, वरिष्ठ उपाध्यक्षय् दिलबहादुर गुरुङ, न्वकू कथं अमृतबहादुर सुनुवार, आङपासाङ शेर्पा, चन्द्रलाल राजभण्डारी, चिनिमाया माझी, जुनिता राई, मनमाया छन्त्याल व रामकुमारसिंह दनुवारपिंत ल्यःगु खः।थथेहे, महासचिवय् विमल सारुमगर, उप–महासचिवय् गणेश कुमाल, छ्याञ्जेपिं चकचकी राजवंशी, छेवाङ बुम्छोक गुरुङ (डोल्पो), जसवी मण्डल (जस्मिन) गन्गाई, बिना मम्बा तामाङ, महेन्द्र दुरा, शिवचन्द्र मण्डल (धानुक), सन्तबहादुर चेपाङ व शैलेन्द्रकुमार ताजपुरिया खः।अथेहे, कोषाध्यक्ष मिङमा कामी शेर्पा ढोक्पया व सह–कोषाध्यक्षय् प्रभातकुमार चौधरीयात ल्यःगु खः।

पत्रकार सम्मेलनय् नायः ह्योल्मों आदिवासी जनजाति समुदायतय्गु अधिकार, म्हसीका, समृद्धि लिसें स्वशासन सुनिश्चित यायेत महासङ्घ दृढतापूर्वक न्ह्याःवनेगु धयादिल । वय्कलं वइगु इलय् नीति निर्माण तहय् आदिवासी जनजातिया प्रभावकारी सहभागिता सुनिश्चित, सामाजिक न्यायया आधार सुदृढ लिसें सांस्कृतिक म्हसीका संरक्षणय् विशेष बः बिइगु धयादिल। नायः ह्योल्मों धयादिल, “जिपिं आदिवासी जनजातिया अधिकार, म्हसीका व स्वशासन सुनिश्चित यायेत प्रतिबद्ध जुयाच्वनागु दु।

समुदायया स्वाभिमान व आत्मनिर्भरता क्वातुकेगु दिशाय् योजनाबद्ध रूपं न्ह्यावनेगु जुइ।” महासङ्घं वइगु कार्ययोजनाअन्तर्गत सङ्घीयता कार्यान्वयनय् आदिवासी जनजातिया भूमिका सुदृढ यायेगु, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी लिसें भाषा–संस्कृति संरक्षणय् केन्द्रित ज्याझ्वःत सञ्चालन यायेगु धाःगु खः। लिसें, स्थानीय, प्रदेश व सङ्घीय तहय् नीति व कानुन निर्माण प्रक्रियाय् सक्रिय भूमिका म्हितेगु आज्जु नं सार्वजनिक याःगु खः। 

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलं आः दूगु मन्त्रिपरिषदया मर्यादाक्रमय् हिलाबुला याःगु दु।नेपाःया संविधानया धारा ७६ या उपधारा (९) कथं प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहया सिफारिसय् थ्वहे चैत १३ गते नीस्वंगु मन्त्रिपरिषदया मर्यादाक्रमय् हिलाबुला याःगु खः।

मन्त्रीतय्गु कार्यविभाजन यथावत जूसां मर्यादाक्रमय् हिलाबुला यानागु धाःगु दु। हिलाबुला जूगु मर्यादाक्रम कथं प्रधानमन्त्री शाह लिपा वरिष्ठताया लिधंसाय् अर्थमन्त्री डा स्वर्णिम वाग्ले च्वनादीगु दु। अथे हे, परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठ लिपा गृहमन्त्री सुधन गुरुङया मर्यादाक्रम दयाच्वंगु दु।

न्हापाया मर्यादाक्रमय् गृहमन्त्री गुरुङ स्वंगूगु वरियताय् लानाच्वंगु खः।आः १५ म्ह सदस्यीय मन्त्रिपरिषदय् १५ क्वःगु नम्बरय् श्रम, रोजगार लिसें सामाजिक सुरक्षामन्त्री दीपककुमार साह लानाच्वंगु दु।

सर्वोच्च अदालतं नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) या नायः लिसें पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली व नेपाली कांग्रेसया नेतालिसें पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकयात आः वइगु बिहिबाःया दुने अनुसन्धान पूमवंसा हिरासत मुक्त यायेत आदेश ब्यूगु दु।

न्यायाधीश विनोद शर्मा व सुनिलकुमार पोखरेलया इजलासं जिल्ला अदालतपाखें थ्वहे चैत २२ गते जूगु आदेश कथंया इलय् अनुसन्धान क्वचानाः मुद्दा न्ह्याइगु मन्ह्याइगु निर्णय जूसा वहे कथं व अथे जुइ मफुसा हिरासत मुक्त यानाः थप अनुसन्धान तहकिकात यायेत आदेश ब्यूगु खः।

“जिल्ला अदालतपाखें न्हिल्याः २०८२÷१२÷२२ लय् जूगु आदेश कथंया ईया दुने अनुसन्धान ज्या क्वचानाः मुद्दा न्ह्याइगु मन्ह्याइगु निर्णय जूसा वहे कथं व अथे जुयाः मफुसा उकिया लिपा अथे धइगु स्वक्वःगुकुसीया म्याद थपया ई लिपा थ्व रिट निवेदक केपी शर्मा ओली व रमेश लेखकयात मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ या दफा १५ या प्रक्रिया पूवंकाः हिरासत मुक्त यानाः थप अनुसन्धान तहकिकातया ज्या यानाः छु यायेमाःगु खः। अथे हे याकेगु धकाः प्रत्यर्थीतय्गु नामय् परमादेशया आदेश जारी यानाःगु दु”, आदेशय् धयातःगु दु।

नायः ओलीया तिरि मय्जु राधिका शाक्य व नेता लेखकया तिरि मय्जु यशोदा लेखकं थ्वहे चैत १५ गते गैरकानुनी कथं थुनाय् तयातःगु धासें थुनामुक्त यायेत माग तयाः बन्दीप्रत्यक्षीकरणया रिट निवेदन दायर यानादीगु खः। उगु रिटया सन्दर्भय् धाःसा प्रतिवादीतय्त बन्दीप्रत्यक्षीकरणया आदेश जारी याये मछिंगु धयातःगु दु।

नेपाःया निति भारतया राजदूत नवीन श्रीवास्तवं परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालयात नापलागु दु।

थौ सोमवाः परराष्ट्र मन्त्रालय वना राजदूत श्रीवास्तवं भारतया विदेशमन्त्री एस जयशंकरपाखे मन्त्री खानालउात पदभार ग्रहण याउगुलि भिंतुना ब्यूगु ख।

नापलायेगु झ्वलय् नेपाः व भारत सम्बन्ध लिसे निगु देय् दथुइ सहकार्य विषय सहलह जुगु दु धका मन्त्रालयं धाःगु दु।